
Jurnal
AI gorunurluyu axtaris sistemlerinde (Google AI Overviews, ChatGPT, Perplexity) mezmunun sitat kimi gosterilme qabiliyyetidir. Google-un Axtaris uzre vitse-prezidenti Liz Reid-e gore esas qayda sadedir: insanlarin heqiqeten oxumaq istediyi, faydali ve orijinal mezmun yaratmaq. Bu, hem klassik SEO, hem de AI cavablarinda gorunmenin temelidir.
Google-un Axtaris uzre vitse-prezidenti Liz Reid 2026-ci ilde verdiyi musahibede AI ucun trafik itiren naşirlere acıq mesaj verdi: cozum insanlarin oxumaq istediyi mezmun yazmaqdir. Statista melumatlarina gore 2025-ci ilde axtaris sorgularinin 60%-den coxu AI cavablari ile zenginlesir, bu da mezmun keyfiyyetinin onemini bir daha artirir.
AI gorunurluyu sizin mezmununuzun suni intellekt esasli axtaris sistemleri terefinden tapilmasi, basa dusulmesi ve cavablarda menbe kimi gosterilmesidir. Bu, sadece acar sozlerden deyil, mezmunun heqiqi deyerinden asilidir. Google AI sistemleri istifadeciye en faydali, orijinal ve etibarli menbeleri secir.
Liz Reid-in fikrince, naşirler suni taktikalara deyil, oxucu deyerine fokuslanmalidir. AI sistemleri mezmunu insan kimi qiymetlendirir: melumatin ne qeder dolgun, deqiq ve faydali oldugunu olcur. Bakida ve Azerbaycanda fealiyyet gosteren bizneslerin bu sahede ustunluk qazanmasi ucun bir nece konkret addim var.
AI sistemleri mezmunu emal ederken saytin texniki strukturuna boyuk diqqet yetirir. Schema markup, semantik HTML ve suretli yuklenme AI-nin mezmununuzu duzgun basa dusmesine komek edir. Azerbaycan bazarinda reqabet apararken bu detallar reytinqde ferqi yaradir.
Azerbaycanda kicik ve orta bizneslerin coxu hele de yalniz acar soz yigimina fokuslanir. Ancaq AI erasinda bu yanasma kifayet etmir. Onlayn satis ve reqemsal cevrilme prosesinde ugur qazanmaq ucun mezmun real musteri suallarina cavab vermelidir. Mehz bu yanasma sizi AI cavablarinda menbe kimi gosterilen brend halina getirir.
Tam ferqli deyil, AI gorunurluyu klassik SEO-nun davami sayilir. Eyni prinsipler (keyfiyyetli mezmun, texniki saglamliq, etibarliliq) hem Google reytinqi, hem de AI cavablari ucun isleyir. Ferq odur ki, AI mezmunu daha derin semantik seviyyede emal edir.
Bu, saytin movcud veziyyetinden asilidir. Yeni qurulan ve duzgun optimallasdirilan sayt ucun adeten 3-6 ay erzinde neticeler gorunur.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro