
Jurnal
AI məzmun böhranı - 2025-ci ildə vebdəki yeni məqalələrin təxminən yarısı AI tərəfindən yaradılır (Graphite tədqiqatı). Bu həddə çatmış platforma effekti göstərir ki, AI yazısı kütləviləşdikcə, həqiqi insan təcrübəsinə əsaslanan məzmun axtarış sistemlərinin, ChatGPT və Perplexity kimi AI platformların nəzərində sitat gətirilən, etibarlı mənbəyə çevrilir.
Search Engine Journal-da Greg Jarboe tərəfindən dərc edilən analiz, üç tamamilə fərqli sahədən gələn məlumatın eyni nəticəyə işarə etdiyini ortaya qoyur. MIT-də yazı müəllimi olan romançı, esselerini AI-yə həvalə edən tələbələrlə üzləşir. Graphite tədqiqatı vebdəki yeni məzmunun yarısının artıq AI tərəfindən yaradıldığını müəyyən edir. The Accountancy Partnership məlumatlarına görə isə sərbəst yaradıcıların yarısı artan stress səviyyəsinin işlərini mənfi etkilədiyini bildirir. Bu üç fərqli mənbədən gələn siqnal birdir: insan təcrübəsi, AI-nin kopyalaya bilməyəcəyi yeganə məzmun siqnalına çevrilir.
Graphite tədqiqatına görə yeni veb məzmununun təxminən 50%-i AI tərəfindən yaradılır və bu rəqəm artıq bir platoya çatıb. Bu o deməkdir ki, generasiya artımı dayandı, lakin AI məzmununun ümumi kütləsi qalıcıdır. Google Search Central-ın E-E-A-T (Təcrübə, Ekspertlik, Etibarlılıq, Güvənilirlik) çərçivəsinə görə axtarış sistemləri real müəllif təcrübəsinə, birinci şəxs baxışına və doğrulanabilən mənbəyə üstünlük verir.
Bakıda və bütün Azərbaycanda fəaliyyət göstərən KOBİ-lər və korporativ şirkətlər üçün bu böhran eyni zamanda fürsətdir. Rəqiblərin çoxu ucuz AI məzmununa keçərkən, strukturlu, mənbəyə əsaslanan, real biznes təcrübəsini əks etdirən məzmun həm Google-da üst sıralara çıxmaq, həm də AI axtarış platformlarında sitat alınmaq üçün daha da dəyərlənir. Onlayn satış, xidmət sektoru, ticarət - hansı sahədə olursanız olun, rəqəmsal çevrilmə prosesinizdə məzmun keyfiyyəti texniki SEO ilə eyni ağırlıq daşıyır.
Google AI Overviews, ChatGPT və Perplexity-nin sitat məntiqi eyni prinsipdə işləyir: doğrulanabilən fakt, konkret statistika, birinci şəxs müşahidə və şəffaf müəlliflik. Gartner 2025 proqnozuna görə 2026-cı ilə qədər ənənəvi axtarış həcminin 25%-i AI axtarış kanallarına keçəcək. Bu o deməkdir ki, saytınızın GEO (Generative Engine Optimization) standartlarına uyğun qurulması artıq opsional deyil, rəqabət üstünlüyüdür.
Google açıq şəkildə bildirmişdir ki, qadağan edilən AI məzmun deyil, faydasız, düşük keyfiyyətli məzmuundur. Lakin Graphite tədqiqatı göstərir ki, AI məzmununun yarı platoya çatması axtarış rəqabətini insan yazısı lehinə dəyişdirir. E-E-A-T siqnalları olmayan, birinci şəxs təcrübədən məhrum AI məzmunu uzunmüddətli sıralama saxlaya bilmir.
GEO (Generative Engine Optimization) üçün sayt məzmunu konkret statistika, müəllif məlumatı, blokquote entity tərifləri və strukturlu başlıq iyerarxiyası ilə qurulmalıdır. Bundan əlavə, Azərbaycan bazarına aid yerli nümunələr, rəqəmlər və kontekst əlavə etmək məzmunun ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews-da sitat alınma ehtimalını artırır.
Miqdar deyil, məlumat sıxlığı önəmlidir. SaytPro-nun tövsiyəsinə görə hər əsas xidmət və ya məhsul üçün minimum 700-900 sözdən ibarət, strukturlu, mənbəyə əsaslanan bir səhifə, bunun yanında müntəzəm yenilənən blog bölməsi optimal nəticə verir. Bakıdakı KOBİ müştərilər üçün yerli axtarış niyyətinə uyğun açar söz arxitekturası da bu prosesə daxildir.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro