
Jurnal
AI axtaris optimallasdirmasi (GEO) veb saytin melumatlarini masinlarin oxuya, ayira ve etibar ede bilecek sekilde qurmaq prosesidir. Reytinq algoritmi gizli qalsa da, mezmunun struktur, aydinliq ve texniki tamlgi AI sistemlerin sitat getirmesini mumkun edir.
Search Engine Journal-da derc olunan tehlile gore, AI axtaris sistemlerinin reytinq mentiqi tam seffaf deyil, lakin bir hеqiqet deyismir: masin oxuya, ayira ve etibar ede bilmedeyi mezmunu ne Google, ne ChatGPT, ne de Perplexity tovsiye etmir. Statista 2025 melumatina gore, istifadecilerin 60%-den coxu artiq suallarina cavabi birbasa AI generativ neticelerde axtarir. Bu, Azerbaycan biznesleri ucun yeni bir realliqdir.
AI reytinqi generativ modellerin hansi menbeleri secib cavabda sitat getirmesi prosesidir. Bu prosesin daxili mentiqi aciqlanmir, cunki modeller minlerlе siqnal esasinda qerar verir. Buna gore de emeliyyat manasiz gorune biler: sen yazirsan, izleyirsen, amma qara qutunun icini gormursen.
Masin sehifeni insan kimi gormur: o, HTML strukturunu, basliqlari, semantik nisanlari ve metnin mentiqi axinini emal edir. Buna gore aydin H1-H2-H3 ierarxiyasi, temiz kod ve schema markap AI-nin mezmunu duzgun ayirmasina komek edir.
Azerbaycan bazarinda bir cox korporativ sayt hеle de kohne, agir kod strukturuna esaslanir. Bu saytlar AI ucun oxunmasi cetin olur ve neticede onlayn satis imkanlarini itirirler.
Seffaflig gelse de gelmese de, esas hedef masinin oxuya bileceyi mezmun yaratmaqdir. Bu, hem klassik SEO, hem de GEO (Generative Engine Optimization) prinsipleri ile ust-uste dusur.
Bakida fealiyyet gosteren KOBI-ler ucun bu yanasma reqemsal cevrilmenin bir hissesidir. Duzgun qurulmus sayt hem Google-da sıralanır, hem de AI cavablarinda sitat kimi gorunur.
Yerli bazarda reqabet artir ve istifadeciler getdikce cox AI vasitesile melumat axtarir. Eger saytin AI ucun oxunaqli deyilse, reqiblerin markasi sitat alacaq, seninki isе gorunmez qalacaq.
SEO axtaris motorlarinda sıralanmağa fokuslanir, GEO ise generativ AI sistemlerinde sitat almağa yoneliр. Praktikada hər ikisi aydin struktur ve etibarli mezmun teleb edir, buna gore birlikde islenir.
Temiz HTML strukturu, semantik basliqlar, schema markap ve suretli yuklenme temin edin.
Layihenin heecmi asilidir, lakin standart korporativ sayt bir nece hefte icinde hazir olur.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro