
Jurnal
Google AI Sorğularında Axtarış Termini Hesabatı - Google Ads platformasında AI Mode, AI Overviews, Lens və avtotamamlama kimi süni intellekt əsaslı axtarış təcrübələri üçün göstərilən axtarış terminlərinin reklamçılara necə təqdim edildiyi dəyişdi. Bu yenilik, ödənişli reklamı idarə edən marketoloqlar üçün şəffaflıq problemləri yaradır.
Google Ads-in axtarış termini hesabatı, reklamçılara hansı sorğuların onların reklamlarını tetiklediyini göstərən bir vasitədir. Lakin Google bu yaxınlarda AI Mode, AI Overviews, Google Lens və avtotamamlama kimi xüsusiyyətlər üçün bu hesabatın işləmə prinsipini səssizcə yenilədi. Yeni sənədləşməyə görə, AI əsaslı axtarış təcrübələrindəki axtarış terminləri istifadəçinin yazdığı orijinal sorğudan fərqli ola bilər.
Bu o deməkdir ki, reklamçı özünə göstərilən axtarış termininin həqiqi istifadəçi sorğusunu tam əks etdirmədiyini bilmədən kampaniyasını optimallaşdırmağa çalışır. Google Ads yardım səhifəsindəki bu güncəlləmə çox az diqqət çəkdi, lakin PPC mütəxəssisləri üçün ciddi nəticələri var.
Google-un yenilənmiş sənədləşməsinə əsasən, aşağıdakı AI əsaslı platformalar bu dəyişiklikdən birbaşa təsirlənir:
Search Engine Journal-ın təhlilçisi Brooke Osmundson-un qeyd etdiyi kimi, bu dəyişiklik reklamçılar üçün bir neçə əsas problem yaradır. Birincisi, kampaniya optimallaşdırması zəifləyir: reklamçı hansı real sorğunun konversiyaya səbəb olduğunu bilmədikdə mənfi açar söz siyahısını düzgün qura bilmir. İkincisi, büdcə idarəetməsi çətinləşir, çünki göstərilən axtarış termini həqiqi istifadəçi niyyətini əks etdirmə ehtimalı azalır.
Məsələn, bir istifadəçi Google Lens ilə bir məhsulun şəklini axtarırsa, reklamçı hesabatda "qırmızı dəri çanta" yerinə "lüks əl çantası" kimi interpretasiya edilmiş bir termin görə bilər. Bu, birbaşa optimallaşdırma qərarlarını məhdudlaşdırır.
Google Ads kömək mərkəzinin yenilənmiş sənədi açıq şəkildə bildirir ki, AI əsaslı sorğularda göstərilən axtarış termini istifadəçinin faktiki yazdığı sözdən fərqli ola bilər. Bu, reklamçılara verilən məlumatın tam şəffaf olmadığını ortaya qoyur. PPC strategiyası üzərinde işləyən mütəxəssislər üçün tövsiyə olunan addımlar bunlardır:
Statista 2024 məlumatlarına görə, Azərbaycanda rəqəmsal reklam bazarının həcmi ildən-ilə artmaqdadır və Google Ads bu bazarda əsas kanal olaraq qalır. Bakıdakı KOBİ-lərin və korporativ müştərilərin böyük hissəsi hələ də Google axtarış reklamlarına əhəmiyyətli büdcə ayırır. Bu kontekstdə Google-un AI sorğuları üçün hesabat şəffaflığını azaltması, Azərbaycanlı reklamçılar üçün də birbaşa maliyyə və strateji risk deməkdir.
Onlayn satış həyata keçirən bir e-ticarət saytı və ya xidmət saytı üçün yanlış axtarış termini məlumatına əsaslanaraq verilən qərarlar büdcənin səmərəsiz xərclənməsinə gətirib çıxara bilər. Saytın texniki SEO arxitekturası, sürəti və strukturlaşdırılmış məlumatları bu dövrdə xüsusilə önəm qazanır, çünki organik görünürlük ödənişli kanalların qeyri-müəyyənliyinə qarşı daha etibarlı alternativ rolunu oynayır.
Google-un AI-ni axtarışa inteqrasiya etdiyi bu mərhələdə, ödənişli reklamın şəffaflığı azalır, ancaq SEO-nun dəyəri artır. AI Overviews, Perplexity, ChatGPT kimi sistemlər öz cavablarını formalaşdırmaq üçün yaxşı strukturlaşdırılmış, etibarlı veb saytlardan məlumat götürür. Bu o deməkdir ki, saytınız nə qədər texniki cəhətdən güclüdürsə, AI sistemlərinin sitat gətirmə ehtimalı bir o qədər yüksəkdir.
Google Search Central-ın Core Web Vitals tövsiyələrinə görə, sürətli yüklənən, mobil uyumlu və strukturlaşdırılmış məlumatla zəngin saytlar həm axtarış nəticələrindəki, həm də AI cavablarındakı görünürlüyünü artırır. Azərbaycanda korporativ sayt və ya KOBİ saytı üçün bu xüsusilə əhəmiyyətlidir.
Google-un AI Mode xüsusiyyəti istifadəçinin sorğusunu interpretasiya edərək fərqli bir termin kimi qeydə alır. Bu o deməkdir ki, reklamçı görduyu axtarış termini istifadəçinin faktiki yazdığı sözdən fərqlənə bilər. Google bu dəyişikliyi Ads kömək mərkəzindəki sənədə sakit şəkildə əlavə etdi, lakin reklamçıları birbaşa xəbərdar etmədi.
Bakıda və Azərbaycanda Google Ads istifadə edən KOBİ-lər və korporativ şirkətlər üçün bu dəyişiklik kampaniya optimallaşdırmasını çətinləşdirir. Yanlış axtarış termini məlumatına əsaslanan mənfi açar söz siyahıları və uyğunluq tənzimləmələri büdcənin səmərəsiz xərclənməsinə yol aça bilər. Bu riskə qarşı güclü organik SEO strategiyası əsas alternativ olaraq çıxış edir.
AI sistemlərinin sitat gətirib çəkdiyi saytlar texniki cəhətdən güclü, sürətli yüklənən, strukturlaşdırılmış məlumatla (Schema markup) zəngin saytlardır. Google, ChatGPT və Perplexity kimi platformalarda görünürlük üçün 95+ PageSpeed puanı, düzgün başlıq iyerarxiyası, E-E-A-T prinsiplərinə uyğun məzmun və mobil uyğunluq mütləq tələblərdir.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro