Yüklənir
Layihəyə başla
saytpro.az
Jurnal
Meta platformları (Facebook, Instagram) 2026-cı ilin I rübündə gündəlik aktiv istifadəçi itkisi yaşadı. Reklamların artması, istifadəçi məmnuniyyətinin azalması və trafik göstəricilərinin düşməsi - bu tendensiya Azərbaycan biznesləri üçün ciddi bir siqnal deməkdir: sosial media reklamına tam güvənmək risklidiir, müstəqil veb sayt investisiyası isə uzunmüddətli rəqabət üstünlüyü yaradır.
2026-cı ilin may ayında The New York Times-da dərc olunan araşdırmacı jurnalist Julia Angwin-in məqaləsi Meta-nın gündəlik aktiv istifadəçilərini itirdiyini rəsmi rəqəmlərlə sübut etdi. SEO-PR-in həmtəsisçisi Greg Jarboe-nun Search Engine Journal-dakı təhlilə görə, Meta eyni anda reklam qiymətlərini artırır, istifadəçi qarşılıqlı əlaqəsini azaldır və platformanın özünü dəyişən bir məhsul kimi deyil, reklam bazarı kimi idarə edir. Bu birləşmə qısamüddətli gəliri artırsa da, uzunmüddətli istifadəçi bazasını eroziyaya uğradır.
Mövcud trafik məlumatları konkret bir mənzərəni ortaya qoyur. Meta-nın öz hesabatlarına görə, 2026-cı ilin I rübündə gündəlik aktiv istifadəçi sayında azalma qeydə alınıb. Bu, əvvəlcədən mövcud olan bir tendensiyaın daha da dərinləşməsi mənasına gəlir.
Bakıdakı KOBİ-lərin böyük hissəsi rəqəmsal marketinq büdcəsinin əhəmiyyətli bir qismini Meta reklamlarına yönəldir. Facebook və Instagram Azərbaycanda hələ aktiv platformalar olsa da, qlobal tendensiya bir şeyi aydın göstərir: yalnız icarəlik platformalara güvənmək, əsasını başqasının torpağında qurmaq kimidir. Həmin torpaq sahibi qaydaları istənilən vaxt dəyişə bilər.
Müqayisə üçün: Azərbaycan İnternet Auditoriyanın 2024-cü il məlumatlarına görə, Azərbaycanda aktiv internet istifadəçilərinin sayı 8 milyonu ötüb. Bu auditoriya sosial mediadan gəlsə də, alış qərarını çox vaxt Google axtarışı, müstəqil veb sayt və ya birbaşa axtarış vasitəsilə verir. Yəni sosial media diqqəti cəlb edir, lakin sayt konversiya yaradır.
Greg Jarboe-nun təhlili bir fundamental məsələyə işarə edir: Meta artıq özünü sosial şəbəkə kimi deyil, reklam satış platforması kimi idarə edir. Zuckerberg-in AR/VR (Metaverse) cəhdi məhv olduqdan sonra şirkət qısamüddətli gəliri maksimallaşdırmaq üçün mövcud bazasından maksimum reklam gəliri çıxarmağa çalışır. Bu, biznes strategiyasında klassik bir "sağım inəyi" yanaşmasıdır - istifadəçi təcrübəsinə investisiya etmədən mövcud bazadan mümkün qədər çox gəlir çıxarmaq.
Nəticə isə özünü trafik məlumatlarında göstərir: daha çox reklam, daha az orqanik kontent, daha az istifadəçi məmnuniyyəti, daha az aktiv istifadəçi. Bu spiral bir dəfə başladıqda, dayandırmaq çox çətindir.
Meta platformaları Azərbaycan bazarında hələ əhəmiyyətli auditoriyanı saxlayır. Məsələ onları tamamilə tərk etmək deyil, düzgün rol vermək məsələsidir. Effektiv rəqəmsal strategiyada sosial medianın rolu dəyişib:
Xeyr. Meta reklamları Azərbaycanda hələ əhəmiyyətli auditoriyaya çatmaq üçün işlək bir kanal olaraq qalır. Lakin reklam büdcəsinin 100%-ni bu platforma yatırmaq risklidir. Tövsiyə olunan nisbət: büdcənin 40-50%-i Meta/sosial media, 30-40%-i Google Ads, 20-30%-i SEO və kontent marketinqinə yönəldilsin. Bu balans hər hansı bir platformanın geriləməsindən qorunma yaradır.
Sahiblik məsələsidir. Meta səhifəniz, Instagram hesabınız - bunlar icarəlik varlıqlardır. Platforma sizi istənilən vaxt bloklaya, alqoritmini dəyişə, qiymətlərini artıra bilər. Öz domeniniz, saytınız isə sizin mülkiyyətinizdir. 95+ PageSpeed puanlı, düzgün SEO memarlığı ilə qurulan sayt Google-da, ChatGPT-də, Perplexity-də sizi görünən edir - bu kanalların heç birinin alqoritmindən asılı olmadan.
Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro