
Jurnal
WordPress 7.0 - məzmun idarəetmə sistemlərinin tarixində dönüm nöqtəsi sayılan buraxılış. Bu versiya ilə WordPress özəl (native) süni intellekt infrastrukturu qazanır: redaktor daxilindən birbaşa AI köməyi, avtomatik məzmun təklifləri və blok əsaslı AI alətləri. Rəqib CMS platformalarından daha da uzaqlaşan WordPress, 2025-ci ilin ən strateji yeniləməsini təqdim edir.
WordPress 7.0, xarici plaginin köməyi olmadan birbaşa sistem daxilindən süni intellekt funksionallığı təqdim edən ilk əsas CMS buraxılışıdır. Redaktor interfeysi, hosting mühiti və API qatı - hər üçü AI ilə birləşdirilmiş şəkildə işləyir. Bu, sadə bir yeniləmə deyil, platformanın memarlıq fəlsəfəsinin tam yenidən qurulmasıdır.
WordPress 6.x seriyası əsasən Gutenberg blok redaktorunun təkmilləşdirilməsinə fokuslanmışdı. Real-time əməkdaşlıq (RTC) funksiyası 7.0-a planlaşdırılmış, lakin gecikdirilmişdi. Bununla belə, göndərilən funksiya daha böyük çıxdı: yerli AI infrastrukturu RTC-dən strateji cəhətdən daha əhəmiyyətlidir, çünki platformanın rəqabət mövqeyini uzunmüddətli şəkildə möhkəmləndirir.
W3Techs 2025 məlumatlarına görə, dünya üzrə aktiv saytların 43%-dən çoxu WordPress-dən istifadə edir. Azərbaycanda isə kiçik və orta bizneslərin (KOBİ) veb saytlarının əhəmiyyətli bir hissəsi WordPress üzərində qurulub. 7.0 versiyası bu saytları təkcə texniki baxımdan deyil, rəqabət baxımından da yeniləyir: AI ilə işləyən məzmun strukturu, Google-un E-E-A-T (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness) meyarlarına uyğun məzmun yaratmağı asanlaşdırır.
Bakıda fəaliyyət göstərən müəssisələr üçün bu xüsusilə vacibdir: rəqibləriniz hələ köhnə versiyada işləyərkən siz AI-dəstəkli məzmun arxitekturası ilə axtarış nəticələrini optimallaşdıra bilərsiniz.
WordPress.org rəsmi sənədlərinə görə, 7.0 üçün PHP 8.2 minimum tələbdir. MySQL 8.0 və ya MariaDB 10.6 tövsiyə olunur. Hosting mühitinin bu standartları qarşılaması, AI funksionallığının tam işləməsi üçün şərtdir. Bundan əlavə, mövcud pluginlərin 7.0 uyğunluğu yoxlanılmalıdır - xüsusilə köhnə SEO pluginləri yeni AI qatı ilə konflikt yarada bilər.
Google Search Central-ın 2025 təlimatlarına görə, məzmunun keyfiyyəti, dərinliyi və istifadəçi niyyətinə uyğunluğu sıralama amillərinin önündə gəlir. WordPress 7.0-ın AI qatı məhz bu üç ölçütü hədəfləyir: sistem, mövcud məzmununuzun boşluqlarını müəyyən edir, struktur təklifləri verir və meta məlumatları optimallaşdırır.
Azərbaycanda korporativ sayt işlədən müəssisələr üçün bu xüsusilə əhəmiyyətlidir: AI-dəstəkli struktur, ChatGPT, Perplexity və Gemini kimi AI axtarış sistemlərinin saytınızdan sitat gətirməsini asanlaşdırır - GEO (Generative Engine Optimization) termini ilə bilinən bu yanaşma 2025-ci ilin ən vacib SEO tendensiyasıdır.
Wix 2024-də AI sayt qurucusu təqdim etdi, lakin bu xüsusiyyət ayrı bir modul kimi işləyir - platformanın özəyinə inteqrasiya edilməyib. Squarespace-in AI funksiyaları məzmun yaratma ilə məhdudlaşır. Drupal-ın enterprise qatında AI modulları mövcuddur, lakin konfiqurasiya mürəkkəbliyi yüksəkdir. WordPress 7.0-ın fərqi bundan ibarətdir: AI infrastrukturu platformanın özəyinə (core) qurulub, ayrı plugin kimi deyil.
Yüksəltmə əvvəlindən tam backup alınmalı və PHP versiyası yoxlanılmalıdır. Köhnə templatelər (xüsusilə Classic tema əsaslı olanlar) görsel pozuntular göstərə bilər. Test mühitində yüksəltmə aparmaq, canlı sayta keçmədən əvvəl uyğunluq yoxlaması etmək ən etibarlı yanaşmadır.
Mövcud məlumatlara görə, ilkin buraxılışda AI qatı əsasən İngilis, İspan, Fransız və Alman dillərini tam dəstəkləyir. Azərbaycan dili dəstəyi üçüncü tərəf dil paketi və AI dil modeli inteqrasiyası ilə mümkündür. WordPress.org Azərbaycan lokallaşdırma komandası 2025-ci ilin sonuna qədər genişləndirilmiş dil dəstəyi üzərində işləyir.
AI funksionallığının server resurslarına tələbi artır: PHP 8.2, əlavə RAM (minimum 512MB tövsiyə olunur) və sürətli disk I/O vacibdir. Köhnə paylaşımlı hosting planları bu tələbləri qarşılamaya bilər.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro