AI Axtarış Davranışını Dəyişir | Google-un Yeni Dalğası

AI istifadəçilərinin yeni dalğası Google axtarışını kök­lü şəkildə dəyişdirir: insanlar artıq sadə açar söz deyil, mürəkkəb, çoxhissəli suallar yazır. Google-un Martin Splitt və Nikola Todorovic-in açıqlamalarına görə, bu davranış dəyişikliyi saytların texniki quruluşuna və məzmun strategiyasına birbaşa təsir göstərir.

AI istifadəçilərinin yeni dalğası Google axtarışını necə dəyişir?

Google-un rəsmi nümayəndələri Martin Splitt və Nikola Todorovic 2025-ci ildə açıqladılar ki, axtarış sistemindən istifadə edən insanların böyük bir qismi artıq fərqli davranış nümunəsi göstərir. ChatGPT, Perplexity və Gemini kimi AI alətləri ilə tanış olan bu istifadəçilər Google-a da eyni mürəkkəblikdə suallar yönəldir. Nəticədə axtarış sorğuları daha uzun, daha kontekstli və daha niyyət-yüklü olur.

Bu dəyişiklik Azərbaycandakı biznes sahibləri üçün də ciddi əhəmiyyət daşıyır. Bakıdakı KOBİ saytları əgər yalnız qısa açar sözlərə fokuslanıbsa, yeni axtarış davranışından geri qalacaq.

Yeni axtarış davranışı nə deməkdir?

Klassik axtarışda istifadəçi "Bakıda veb sayt" yazırdı. Yeni dalğa isə "Bakıda KOBİ üçün sürətli yüklənən, SEO-ya uyğun korporativ sayt necə qurulur?" kimi uzun suallar yazır. Google Search Central-ın 2025-ci il tövsiyələrinə əsasən, bu cür sorğular artıq ümumi axtarış həcminin əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edir.

• Uzun quyruklu sorğuların artması: AI ilə tanış istifadəçilər 8-15 sözdən ibarət suallar yazır, halbuki ənənəvi axtarışda bu rəqəm 2-4 söz idi.
• Mürəkkəb niyyət: İstifadəçilər bir sorğuda eyni anda məlumat, müqayisə və tövsiyə axtarır.
• Sitat gözləntisi: ChatGPT və Perplexity-yə alışan istifadəçilər Google-dan da birbaşa, dəqiq cavab gözləyir - bu isə saytların strukturlu məzmununa olan tələbi artırır.
• Çoxsəviyyəli suallar: "Əvvəlcə X-i izah et, sonra Y ilə müqayisə et" tipli ardıcıl sorğular artıq normaya çevrilir.
• E-E-A-T tələbinin güclənməsi: Google bu yeni dalğaya cavab olaraq ekspertlik, etibarlılıq və təcrübə siqnallarını daha güclü qiymətləndirir.

Saytınız bu dəyişikliyə hazırdırmı?

Yeni axtarış davranışından faydalanmaq üçün saytın üç əsas xüsusiyyəti olmalıdır. Birincisi, texniki sürət - Google 95+ PageSpeed puanı olan saytlara axtarış nəticələrində üstünlük verir. İkincisi, strukturlu məzmun - sual-cavab formatında yazılmış, başlıqlarla aydın bölünmüş məqalələr həm Google, həm də ChatGPT tərəfindən sitat kimi götürülür. Üçüncüsü, semantik dərinlik - bir mövzunu tam əhatə edən, əlaqəli terminləri özündə birləşdirən səhifələr yeni sorğu modelinə daha yaxşı cavab verir.

Semrush-un 2025-ci il hesabatına görə, uzun quyruklu sorğularda ilk 3 nəticəyə daxil olan saytların 67%-i strukturlu başlıq sisteminə (H1-H2-H3) malik saytlardır. Azərbaycanda isə bu standarta uyğun korporativ saytların sayı hələ də azdır - bu da yerli biznes üçün rəqabət üstünlüyü imkanı deməkdir.

GEO məzmun strategiyası nədir və niyə vacibdir?

GEO (Generative Engine Optimization) - məzmunun yalnız Google üçün deyil, ChatGPT, Perplexity, Gemini kimi generativ AI sistemlər tərəfindən tapılması və sitat göstərilməsi üçün optimallaşdırılmasıdır. Search Engine Journal-ın 2025-ci il məlumatına görə, ChatGPT-nin axtarış funksiyası aktiv istifadəçilərinin 40%-i eyni anda Google-dan da istifadə edir - yəni hər iki kanalda görünmək strateji zərurətdir.

• Strukturlu cavablar: AI sistemlər blockquote, ul/ol siyahıları olan məzmunu daha çox sitat göstərir.
• Faktiki dəqiqlik: Rəqəm, tarix və mənbə olan məzmun AI filterlərindən daha asan keçir.
• Yerli kontekst: "Bakıda", "Azərbaycanda" kimi coğrafi işarələr yerli GEO siqnallarını gücləndirir.
• Tez-tez yenilənən məzmun: Google-un yeni dalğası aktual məlumat axtarır - köhnə saytlar sıradan çıxır.

Azərbaycanda veb sayt sahibləri nə etməlidir?

Bakıdakı biznes sahibləri üçün praktik addımlar bunlardır: mövcud sayt məzmununu sual-cavab formatına çevirmək, texniki sürəti 90+ PageSpeed puanına çatdırmaq, hər əsas xidmət üçün ayrıca dərin məzmun səhifəsi yaratmaq və Schema Markup tətbiq etmək. Bu addımlar həm Google-da, həm də ChatGPT-nin veb axtarışında görünürlüğü artırır.

Tez-tez verilən suallar

AI axtarışının artması kiçik biznesə necə təsir edir?

KOBİ-lər üçün həm risk, həm fürsət var. Risk odur ki, köhnə, zəif strukturlu saytlar yeni axtarış modeli ilə görünməz olur. Fürsət isə budur: yerli bazarda AI-uyğun məzmunla erkən addım atan biznes, rəqiblərindən önə keçir. Azərbaycanda bu sahədə rəqabət hələ azdır.

Google-un bu dəyişikliyi sayt sürətinə təsiri varmı?

Birbaşa təsiri var. AI istifadəçiləri cavab gözləmə tolerantlığı aşağı olan bir qrupdu: əgər sayt 3 saniyədən gec yüklənirsə, geri düyməsinə basırlar. Google Core Web Vitals-ın 2025-ci il məlumatına görə, LCP (Largest Contentful Paint) 2.5 saniyədən az olan saytlar axtarış sıralamasında ortalama 18% daha yüksək mövqedə dayanır.

Saytpro bu yeni tələblərə uyğun sayt qura bilirmi?