AI Overviews Kliklər və Gəlir | SEO Nəticələri 2025

AI Overviews (Süni İntellekt İcmalları) Google-un axtarış nəticələrinin yuxarısında avtomatik yaradılan cavab bloklarıdır. Bu bloklar istifadəçinin sayta keçmədən birbaşa cavab almasına imkan verir. 2024-2025-ci illərdə aparılan müstəqil tədqiqatlar və Alphabet/Microsoft-un gəlir hesabatları AI Overviews-in klik davranışına və reklam gəlirinə təsirini fərqli şəkildə göstərir.

AI Overviews nədir və klikə necə təsir edir?

Google-un AI Overviews funksiyası 2024-cü ildə geniş miqyasda istifadəyə verildi. Google özü bu xüsusiyyətin "bounce kliklərini" - yəni axtarışa qayıtma nisbətini - azaltdığını iddia edir. Lakin müstəqil tədqiqatçıların məlumatları bu iddianın tam əksini göstərir: bir sıra hallarda üzvi klik sayı 20-35% aşağı düşür.

Semrush-un 2025-ci il məlumatlarına görə, AI Overviews aktiv olan sorğularda orta klik nisbəti (CTR) ənənəvi nəticələrə nisbətən 15-18% daha aşağıdır. Bu fərq xüsusilə informasiya xarakterli, yəni "nədir", "necə" tipli sorğularda daha kəskin özünü göstərir.

Alphabet və Microsoft gəlir hesabatları nə deyir?

2025-ci ilin birinci rübünə aid gəlir hesabatlarında iki fərqli mənzərə ortaya çıxdı. Alphabet (Google-un ana şirkəti) axtarış gəlirlərinin artmağa davam etdiyini, AI Overviews-in isə istifadəçiləri platformada daha çox saxladığını bildirdi. Microsoft isə Bing Copilot inteqrasiyası fonunda reklam gəlirinin artdığını, ancaq ənənəvi axtarış kliklarının azaldığını açıqladı.

Bu iki fərqli rəqəm bir həqiqəti ortaya qoyur: böyük platformalar AI-dan gəlir əldə edir, çünki reklam modeli dəyişir. Saytlara gedən üzvi trafik azalır, reklam xərci isə artır.

• Google-un iddiası: AI Overviews bounce klikləri azaldır, istifadəçi məmnuniyyəti artır
• Müstəqil tədqiqat: Üzvi CTR informasiya sorğularında 15-35% aşağı düşür
• Alphabet Q1 2025: Axtarış gəlirləri 10,4% artdı, AI inteqrasiyası gəlir modeli kimi qiymətləndirilir
• Microsoft Q1 2025: Bing reklam gəliri artdı, üzvi trafik payı azaldı
• Ən çox təsirlənən kateqoriyalar: sağlamlıq, maliyyə, texnologiya, hüquq sorğuları
• Ən az təsirlənən kateqoriyalar: lokal axtarışlar, e-ticarət, brendə aid sorğular

Azərbaycanda sayt sahibləri bu dəyişiklikdən necə təsirlənir?

Bakıdakı KOBİ-lər və korporativ saytlar üçün bu dəyişiklik praktiki bir sual doğurur: əgər Google artıq cavabı öz səhifəsində verirsə, saytıma niyə klik gəlsin? Cavab texniki SEO arxitekturasında gizlidir. Google-un AI sistemi sitat gətirdiyi saytları seçərkən iki əsas kriteriyaya baxır: səhifənin yükləmə sürəti (Core Web Vitals) və məzmunun strukturlaşdırılma keyfiyyəti (schema markup, başlıq iyerarxiyası).

Google Search Central-ın 2024-cü il rəhbərliyinə əsasən, AI Overviews-ə düşən saytlar üçün PageSpeed 90+ bal həlledici üstünlük verir. Bu, birbaşa Google-un AI sitat sisteminə daxil olmaq üçün texniki zəmindir.

SEO strategiyası AI dövrünə necə uyğunlaşmalıdır?

2025-ci ildə effektiv SEO strategiyası yalnız açar söz sıxlığına deyil, məzmun strukturuna və texniki göstəricilərə əsaslanmalıdır. Aşağıdakı tədbirlər saytın həm üzvi axtarışda, həm də AI sistemlərinin sitatlarında görünməsini artırır:

• Strukturlaşdırılmış məlumat (Schema.org): FAQ, HowTo, Organization schema saytı AI sistemlərinə anlaşıqlı edir
• Core Web Vitals optimallaşdırması: LCP 2,5 saniyədən az, CLS 0,1-dən aşağı olmalıdır
• E-E-A-T prinsipi: Müəllif səlahiyyəti, mənbə keyfiyyəti və təcrübə siqnalları
• Lokal SEO gücləndirilməsi: Bakıda və Azərbaycanda lokal axtarışlar hələ AI Overviews-dən az təsirlənir
• Uzun quyruqlu sorğular: "Bakıda korporativ sayt qiyməti" tipli spesifik sorğularda rəqabət azdır
• Mobil uyğunluq: Azərbaycanda mobil internet istifadəsi 78%-i keçib (Statista, 2024)

Lokal axtarışda AI Overviews-in zəif nöqtəsi nədir?

Google-un AI sistemi lokal sorğularda - məsələn, "Bakıda veb sayt hazırlayan şirkət" - hələ üzvi nəticələrə güclü üstünlük verir. Bunun səbəbi sadədir: lokal məlumatlar tez-tez dəyişir, xidmət qiymətləri, iş saatları və ünvanlar AI-ın əvvəlcədən öyrəndiyi məlumatlarla uyğun gəlmir. Bu boşluq Azərbaycandakı KOBİ-lər üçün real üstünlükdür: Google Businesss profili, lokal açar sözlər və sürətli yüklənən sayt birlikdə lokal SEO-da güclü nəticə verir.

Tez-tez verilən suallar

AI Overviews saytıma gələn trafiki azaldırmı?

Müstəqil tədqiqatlar göstərir ki, informasiya xarakterli sorğularda üzvi CTR 15-35% aşağı düşə bilər. Lakin lokal, kommersiya və brendə aid sorğularda bu təsir əhəmiyyətli dərəcədə azdır. Saytınızın strukturunu AI sistemlərinin sitat gətirəcəyi formata uyğunlaşdırmaq bu azalmanı kompensasiya edə bilər.

Azərbaycanda veb saytım AI Overviews-ə necə düşə bilər?

Google-un AI sistemi sitat gətirdiyi mənbələr üçün üç əsas şərtə baxır: 90+ PageSpeed balı, strukturlaşdırılmış məlumat (schema markup) və E-E-A-T siqnalları.

Google-un gəliri artırsa, sayt sahibləri üçün nə dəyişir?

Google reklam gəliri artan platformadır, ancaq üzvi trafik payı azalır. Bu o deməkdir ki, ödənişli reklam (Google Ads) xərcləri artacaq, üzvi SEO isə daha strateji əhəmiyyət kəsb edəcək. Bakıda rəqabət hələ aşağı olduğundan, düzgün SEO arxitekturası ilə qurulan saytlar növbəti 2-3 ildə əhəmiyyətli üstünlük əldə edə bilər.