
Jurnal
AI sistemlərində brend xatırlatması (AI brand mention) - ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews kimi süni zəka platformlarının cavablarında bir şirkət və ya məhsulun adının keçməsidir. Lakin son təhlillər göstərir ki, xatırlatma sayı ilə auditoriya etibarı arasında birbaşa əlaqə yoxdur: inandırıcılıq, mövqeləndirmə iddialarından deyil, sübuta əsaslanan məzmundan gəlir.
Bir çox şirkət hazırda SEO strategiyasını yalnız AI cavablarına düşmək üzərinə qurur. Lakin Search Engine Journal-ın 2025-ci il təhlilinə görə, 7 fərqli AI platformasında modelləşdirilən inandırıcılıq skorları göstərdi ki, korporativ mövqeləndirmə iddialarına deyil, müşahidə edilə bilən sübutlara dayanan cavablar daha yüksək etibarlılıq qazanır. Sadəcə AI-da adınızın keçməsi kifayət deyil - əgər o ad yanında inandırıcı, doğrulanabilir məzmun yoxdursa, istifadəçi etibarına çevrilmir.
Həmin təhlilin diqqəti çəkən nüansı budur: model biznes auditoriyası üçün istehlakçı auditoriyasına nisbətən daha yüksək inandırıcılıq skoru proqnozlaşdırdı. Yəni B2B kontekstdə sübutlu məzmunun təsiri daha güclüdür.
Məzmunun AI tərəfindən sitat gətirilməsi üçün onun strukturu, dərinliyi və doğrulanabilirliyi əsas rol oynayır. Aşağıdakı elementlər inandırıcılıq skorunu birbaşa artırır:
"Biz sahənin lidəriyik" və ya "ən keyfiyyətli xidmət" kimi ifadələr AI sistemlərinin inandırıcılıq modelinə görə aşağı skor alır. Səbəb sadədir: bu ifadələri doğrulamaq olmur. Süni zəka platformaları öz cavablarını formalaşdırarkən doğrulanabilir, strukturlaşdırılmış və konsistent məlumatları üstün tutur.
Azərbaycan bazarında fəaliyyət göstərən KOBİ-lər və korporativ şirkətlər üçün bu xüsusilə kritik məsələdir: rəqiblərinizin AI cavablarında görünməsi onlara avtomatik üstünlük vermir, əgər həmin məzmun sübuta dayanmırsa. Bu, həm də Bakıda rəqəmsal marketinq strategiyası quran şirkətlər üçün əhəmiyyətli bir fürsətdir.
GEO - məzmununuzun ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews, Bing Copilot kimi generativ AI sistemlərinin cavablarında sitat gətirilməsi üçün optimallaşdırılması prosesidir. Ənənəvi SEO-dan fərqli olaraq, GEO-da axtarış sıralaması yox, cavab ekosistemindəki varlıq (presence) əsasdır.
Search Engine Journal-ın 2025-ci il araşdırması bir vacib fakt ortaya qoydu: inandırıcılıq skorları real insanların sorğusundan deyil, AI modelinin proqnozundan ibarətdir. Bu o deməkdir ki, hər AI platformasının öz "etibarlılıq filteri" var və bu filterdən keçmək üçün məzmununuzu elmi şəkildə qurmaq lazımdır.
Bakıda fəaliyyət göstərən şirkətlər üçün konkret addımlar bunlardır:
Xeyr. Yeni təhlilin əsas nəticəsi budur: AI cavablarında adınızın keçməsi ilə istifadəçi etibarı arasında avtomatik əlaqə yoxdur. Məzmununuz doğrulanabilir sübutlarla dəstəklənmirsə, AI-da görünmək satışa çevrilmir. Fokus sayda deyil, məzmun keyfiyyətindədir.
Strukturlaşdırılmış məzmun dəyişiklikləri Google AI Overviews-da 4-8 həftə ərzində nəticə verə bilər. ChatGPT və Perplexity üçün isə bu müddət platformanın öz məlumat yenilənmə dövrüylə bağlıdır - adətən 2-3 ay. Lakin texniki əsas - sürətli sayt, düzgün schema, strukturlu məzmun - dərhal qurulmalıdır.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro