AI Axtarış KPI-ları: Saytın Performansını Necə Ölçməli

AI axtarış KPI-ları - ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews və digər cavab sistemlərində saytınızın görünürlüyünü, sitat alma tezliyini və satış hunisinə real təsirini ölçən göstəricilər toplusudur. Bu kanalda istifadəçi çox vaxt heç klik etmir, ona görə də yalnız klik sayına baxan hesabat sizə nəyin işlədiyini göstərmir.

Niyə tək klik sayı artıq tam mənzərəni vermir?

Ən çox rast gəlinən mənzərə belədir: axtarışda görünmə sürətlə artır, klik isə eyni sürətlə artmır. İstifadəçi sualını verir, cavabı Google AI Overviews və ya ChatGPT daxilində oxuyur, qərarını verir və saytınıza heç girmir. Yalnız CTR sütununa baxan hesabat bu anda "nəsə pisləşdi" deyir, halbuki brendiniz əvvəlkindən daha çox adama görünür.

Bu, nəzəri nümunə deyil. Öz saytımızın Search Console hesabatı son 90 gündə (2026-06-09 və 2026-09-06 arası) 358 klik və 21 269 görünmə yazır, orta mövqe 7.6, CTR 1.68 faizdir. Əvvəlki 90 gündə isə 311 klik, 14 493 görünmə, CTR 2.15 faiz və orta mövqe 6.8 olmuşdu. Yəni klik 15 faiz artıb, görünmə 47 faiz artıb. Görünmə klikdən üç dəfə sürətli artdığı üçün CTR 2.15 faizdən 1.68 faizə düşüb.

Tək CTR sütununa baxsanız, bunu geriləmə kimi oxuyacaqsınız. Üç sütuna birlikdə baxanda mənzərə tam başqadır: sayt daha çox sorğuda görünür, klik də artır, sadəcə cavabın bir hissəsi artıq axtarış səhifəsinin özündə verilir. Üzvi sessiya, geri dönmə dərəcəsi və orta mövqe bu mühiti tək başına ölçmür. Yeni çərçivə trafikin yerinə görünürlük, sitat payı və niyyət siqnallarını ölçür.

Sıfır-klik mühitində hansı KPI-ları izləməlisiniz?

Ölçməni üç qata bölün: görünürlük, keçid keyfiyyəti və gəlir atribusiyası. Hər üç qatın öz göstəricisi olmalıdır, yoxsa hesabat yarımçıq qalır və qərarı boş sütun əsasında verirsiniz.

Birinci qat: görünürlük

• AI görünürlük payı: sahənizə aid tipik sualların neçə faizində brendinizin adı AI cavabında keçir. Sabit sual siyahısı tutub ayda bir dəfə əl ilə də yoxlamaq olar.
• Sitat tezliyi: AI cavablarında mənbə kimi sizin səhifənizə neçə dəfə istinad edilir. Bu, sadəcə adın keçməsindən fərqli göstəricidir və GEO strategiyasının əsas ölçüsüdür.
• Brendli sorğu artımı: AI-da görünürsünüzsə, insanlar sonradan brend adınızı axtarır. Search Console-da brend sorğularının həcmi sıfır-klik görünürlüyün ən ucuz dolayı sübutudur.
• Məzmunun sitat uyğunluğu: səhifədə cavab sistemlərinin götürməyə meylli olduğu strukturlar var? Tərif bloku, sual formatında başlıq, rəqəmli cədvəl, aydın siyahı.

İkinci qat: keçid keyfiyyəti

• AI referrer sessiyaları: GA4-də AI platformalarından gələn sessiyaların sayı. Qurulum olmadan bu trafik "Direct" içində itir.
• Sessiya dərinliyi: AI-dan gələn ziyarətçi neçə səhifə açır, hansı səhifədə dayanır. Bu rəqəm cavab sisteminin sizi doğru sual üçün göstərib-göstərmədiyini deyir.
• Hunidə yardımçı toxunuş: istifadəçi AI cavabında brendi görür, sonra birbaşa naviqasiya və ya brend sorğusu ilə qayıdır. CRM-də "ilk təmas AI oldu" qeydini saxlayın, yoxsa bütün bu müraciətlər son toxunuşa yazılır və AI kanalı hesabatda sıfır görünür.

Üçüncü qat: gəlir atribusiyası

• Konversiya yolu uzunluğu: AI kanalından gələn ziyarətçi neçə sessiyadan sonra müraciət edir. Bu rəqəm büdcə bölgüsünə birbaşa təsir edir.
• Kanal üzrə müraciət dəyəri: AI referrer-lərindən gələn müraciətlərin orta dəyərini üzvi və ödənişli kanalla müqayisə edin. AI trafikinin daha yüksək niyyətli olduğunu fərz etməyin, öz datanızla yoxlayın.
• Səhifə səviyyəsində nəticə: hansı səhifə müraciət gətirir, hansı yalnız görünmə yığır.

Sonuncu bənd ən çox atlanan bənddir. Öz bloqumuzu səhifə səviyyəsində ölçəndə gördük ki, 356 yazının 90 günlük 81 klikinin 46-sı tək bir yazıdan gəlir. Ümumi rəqəm "bloq işləyir" deyir, səhifə səviyyəsindəki rəqəm isə hansı yazının işlədiyini göstərir. Qərarı ikincisi ilə verin.

GA4 və Search Console-da ölçməni necə qurmalı?

1. Kanal qrupu yaradın. GA4-də "AI Search" adlı xüsusi kanal qrupu açın və AI platformalarının referrer domenlərini oraya yönləndirin: chatgpt.com, chat.openai.com, perplexity.ai, gemini.google.com, claude.ai, copilot.microsoft.com.
2. Konversiyaları ayrıca işarələyin. Forma, zəng düyməsi və WhatsApp keçidi üçün ayrı hadisələr qurun ki, AI kanalının müraciəti digərləri ilə qarışmasın. Saytda və ya WhatsApp-da bot işləyirsə, botun gətirdiyi müraciəti də ayrıca sayın.
3. CRM-də mənbə sahəsini doldurun. Müraciət qeydinə "haradan eşitdiniz" sahəsi əlavə edin. Yardımçı toxunuşu yalnız bu sahə ilə tuta bilirsiniz.
4. Search Console-u səhifə səviyyəsində oxuyun. Sorğu və səhifə hesabatını birlikdə götürün, görünmə, klik və CTR-ı eyni cədvəldə müqayisə edin.
5. Sabit sual siyahısı tutun. 20-30 tipik müştəri sualı yazın, ayda bir dəfə eyni sualları AI sistemlərində verin və brendinizin adı keçib-keçmədiyini qeyd edin. Bu, pulsuz sitat monitorinqidir.
6. Aylıq müqayisəli hesabat qurun. AI, üzvi və ödənişli kanalı bir cədvəldə göstərin. Tək kanala baxmaq qərarı həmişə səhv istiqamətə aparır.

Hansı alətlər lazımdır?

Kiçik və orta biznes üçün tövsiyə sadədir: əvvəlcə Search Console, GA4 referrer seqmenti, CRM qeydi və aylıq əl ilə yoxlama kifayətdir. Pullu alət yalnız bu mənbələr sabit hesabata çevriləndən sonra məna daşıyır. Aylıq əl ilə yoxlamanı 5 addımlı AI görünürlük testi ilə aparmaq olar.

Saytın sitat alması üçün texniki şərtlər

Ölçmə işin yalnız yarısıdır. Rəqəm pisdirsə, səbəb adətən saytın texniki bazasındadır.

• Yükləmə sürəti: Google-un Core Web Vitals hədləri konkretdir: LCP 2.5 saniyədən az, INP 200 millisaniyədən az, CLS 0.1-dən az. Ümumi bal yerinə bu üç göstəricini izləyin.
• Strukturlandırılmış data: FAQ, Article, HowTo və Organization schema. Bu işarələmə maşına səhifənin nə olduğunu birbaşa deyir.
• Semantik HTML: düzgün h2 və h3 iyerarxiyası, real siyahılar, real cədvəllər. Şəkil içinə yazılmış mətn cavab sistemi üçün yoxdur.
• E-E-A-T siqnalları: müəllif adı və ixtisası, dərc və yenilənmə tarixi, istinad etdiyiniz mənbənin açıq göstərilməsi. Etibar siqnalı olmayan səhifə sitat üçün seçilmir.
• Yenilənmə ritmi: köhnəlmiş səhifə mənbə kimi götürülmür. Əsas səhifələri ildə ən azı iki dəfə nəzərdən keçirin və yenilənmə tarixini göstərin.
• Dil marşrutu: çoxdilli saytda hər dilin öz ünvanı olmalıdır. Rus dilli sorğunun azərbaycanca səhifəyə düşməsi həm istifadəçini, həm sistemi çaşdırır.

Məzmunu sitat alacaq formada necə yazmalı?

• Səhifəni konkret sualla başladın və cavabı ilk abzasda verin.
• Tərifi ayrıca blokda saxlayın. Cavab sistemləri qısa, tam və özü-özünə anlaşılan tərifi üstün tutur.
• Başlıqları sual formatında yazın, altında 2-4 cümləlik dəqiq cavab verin.
• Mənbəsi olan rəqəm işlədin. Mənbəsiz rəqəm nə oxucunu, nə də sistemi inandırır.
• Müqayisəni cədvəldə göstərin. Cədvəl və nömrəli siyahı cavaba ən asan köçən formatlardır.
• Müəllif blokunu doldurun: ad, mövqe, təcrübə.

Azərbaycan bazarında bu niyə daha vacibdir?

Azərbaycan dilində strukturlu, sual-cavab formatında və mənbəli məzmun hələ azdır. Bu o deməkdir ki, yerli sahələrdə AI cavablarında mənbə kimi görünmək ingilisdilli bazara nisbətən daha az işlə mümkündür. Rəqibiniz Google-un beşinci sırasında olsa belə, cavab sistemi onun səhifəsini sitat gətirirsə, o, potensial müştəri ilə sizdən əvvəl təmasda olur.

Tez-tez verilən suallar

AI axtarış trafiki Google Analytics-də necə görünür?

Standart quruluşda bu trafik "Direct" və ya "Referral" içində qarışır. Ayrıca görmək üçün GA4-də xüsusi kanal qrupu yaradıb AI platformalarının domenlərini oraya əlavə etmək lazımdır. Bu qurulum olmadan kanalın real həcmini görmək mümkün deyil.

Görünmə klikdən sürətli artıb və CTR düşübsə, bu pis əlamətdir?

Özlüyündə yox. Bu, sıfır-klik davranışının tipik izidir. Yoxlanmalı olan budur: klik mütləq rəqəmdə artırmı, brendli sorğular artırmı, birbaşa daxil olmalar artırmı, müraciət sayı sabitdirmi. Cavablar müsbətdirsə, kanal işləyir, sadəcə ölçmə çərçivəniz köhnədir.

Saytımın sürət göstəriciləri hansı həddə olmalıdır?

Vahid "yaxşı bal" rəqəmi arxasınca getməyin. Google-un açıq göstərdiyi hədləri hədəf götürün: LCP 2.5 saniyədən az, INP 200 millisaniyədən az, CLS 0.1-dən az.

Search Console AI Overviews kliklərini ayrıca göstərirmi?

Ayrıca kanal kimi yox. Ona görə də onu tək mənbə saymaq olmaz, GA4 referrer seqmenti və əl ilə sitat yoxlaması ilə birlikdə oxuyun.

Ölçməyə başlamaq üçün pullu alət almaq şərtdirmi?

Şərt deyil. Search Console, GA4, CRM qeydi və aylıq əl ilə sual yoxlaması ilə ilk hesabatı qurmaq olar. Pullu alət yalnız izlənən sorğu sayı artanda və əl ilə yoxlama vaxt aparmağa başlayanda özünü doğruldur.

Saytımın texniki bazası zəifdirsə, nədən başlamalıyam?

Ardıcıllıq belədir: əvvəlcə sürət və düzgün HTML strukturu, sonra schema işarələməsi, ən sonda məzmunun sual-cavab formatına salınması. Tərs ardıcıllıqla getsəniz, yaxşı məzmun texniki problemlərin altında qalır.

Növbəti addım

SaytPro 2023-cü ildən Bakıda işləyən developer komandasıdır: 120-dən çox tamamlanmış layihə, 40-dan çox aktiv müştəri. Saytları AI alətləri ilə yığmırıq, kodu özümüz yazırıq: Next.js, TypeScript, Django və PostgreSQL.

Ölçmə çərçivəsini qurmaq istəyirsinizsə, SEO xidmətimiz ayda 700 ₼-dir və analitika qurulumu, texniki audit, məzmun planı bura daxildir. Texniki bazası zəif sayt üçün ölçmə qurmaq mənasızdır, ona görə də bəzən doğru addım yeni saytdır: korporativ sayt 1 300 ₼-dən, landing page 800 ₼-dən. Qiymətə domen, 1 illik VPS hostinq və SSL daxildir, təhvildən sonra 2 ay rəsmi zəmanət və texniki dəstək verilir. Ödəniş iki hissəyə bölünür: başlayanda 50 faiz, təhvildə 50 faiz.

Hansı variantın uyğun olduğunu bilmirsinizsə, sayt qiymətləri səhifəsinə baxın və ya bizə yazın. Konsultasiya pulsuzdur.