
Jurnal
GEO (Generative Engine Optimization) - axtaris sistemlərinin süni intellekt komponentləri (ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews) tərəfindən biznesinizin tapılması, sitat gətirilməsi və tövsiyə edilməsi üçün məzmun və texniki strukturun optimallaşdırılması prosesidir. Lokal axtarışda GEO, ənənəvi SEO-nun davamıdır, lakin qaydalar köklü şəkildə dəyişib.
BrightLocal-ın 2024 araşdırmasına görə, istehlakçıların 58%-i artıq lokal biznes axtarışında Google-un AI Overviews funksiyasından istifadə edir. Bu o deməkdir ki, saytınız ənənəvi axtarış nəticələrində birinci olsa belə, AI cavab qutusu sizi siyahıya almasa, potensial müştərinin nəzərindən kənarda qala bilərsiniz.
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən KOBİ-lər üçün bu dəyişiklik xüsusi əhəmiyyət daşıyır: Bakıda onlayn satış həcmi ildən-ilə artır, rəqabət isə getdikcə daha az görünən məkanlara - AI cavablarına - keçir. GEO strategiyası bu məkanda öz yerinizi tutmağın yeganə sistemli yoludur.
Google Search Central-ın texniki tövsiyələrinə əsasən, AI sistemləri məzmunu sitat kimi götürmək üçün əvvəlcə saytın texniki keyfiyyətini qiymətləndirir. Bu mərhələdə görülməli işlər:
Gartner-in 2025 proqnozuna görə, axtarış sorğularının 30%-i 2026-ya qədər ənənəvi axtarış sistemlərini bypass edəcək. Bunu nəzərə alaraq məzmun arxitekturasını yenidən qurmaq lazımdır:
SearchPilot-un 2024 məlumatına görə, GEO strategiyasının nəticələri orta hesabla 60-90 gün sonra aydın görünməyə başlayır. Bu mərhələdə fokus nəticələrin ölçülməsinə keçir:
Moz-un lokal SEO hesabatına əsasən, aşağıdakı faktorlar AI axtarış sistemlərinin sitat verdiyi saytların 80%-ində mövcuddur:
Azərbaycan bazarında GEO strategiyası qlobal tövsiyələrə əlavə olaraq bir sıra yerli xüsusiyyətləri nəzərə almalıdır. Dilçilik baxımından saytın həm Azərbaycan, həm rus, həm də ingilis dillərindəki versiyaları AI sistemlər tərəfindən ayrıca indekslənir. Hreflang atributlarının düzgün qurulması çoxdilli bazarda görünürlüyü kəskin artırır.
Bakıda fəaliyyət göstərən bizneslər üçün konkret şəhər məhəllələrinin (Nəsimi, Nəriman Nərimanov, Xətai, Sabunçu) məzmuna daxil edilməsi hiperlokal axtarışlarda üstünlük yaradır. Google Maps-da aktiv profil, müntəzəm yenilənən foto və müştəri rəyləri isə lokal AI axtarış paketlərindəki mövqeyi gücləndirir.
SEO - Google axtarış nəticə sıyahılarında (SERP) yüksək yer tutmaq üçün optimallaşdırmadır. GEO isə ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews kimi süni intellekt sistemlərinin cavablarında sitat gətirilmək üçün məzmun və texniki strukturun hazırlanmasıdır. Hər iki yanaşma bir-birini tamamlayır: güclü SEO bazası olmadan GEO nəticələri zəif olur.
Texniki optimallaşdırmalar (schema, sürət, robots.txt) 2-4 həftə ərzində AI crawlerları tərəfindən indekslənir. Məzmun strategiyasının tam nəticəsi isə orta hesabla 60-90 gün ərzində ölçülə bilən şəkildə görünür. Lokal axtarışda Google Business Profile yeniləmələri daha sürətli - 1-2 həftədə - effekt göstərir.
GEO strategiyasının böyük hissəsi mövcud saytın optimallaşdırılmasını əhatə edir: schema əlavəsi, məzmun strukturunun yenilənməsi, Google Business Profile-ın gücləndirilməsi.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro