
Jurnal
ALDRIFT (Google Research, 2025) - generativ AI sistemlərinin yalnız inandırıcı görünən deyil, həqiqətən doğru və etibarlı cavablar verməsini təmin edən tədqiqat çərçivəsidir. Bu model, AI-nin məlumat keyfiyyətini ölçmək və artırmaq üçün yeni standart kimi qəbul edilir. SEO və rəqəmsal məzmun strategiyasında ALDRIFT prinsipləri saytların AI axtarış sistemlərində sitat gətirilmə ehtimalını birbaşa artırır.
Google Research tərəfindən dərc edilmiş ALDRIFT çərçivəsi, generativ AI sistemlərinin - ChatGPT, Perplexity, Google SGE kimi platformaların - yalnız inandırıcı səslənən deyil, faktiki cəhətdən düzgün cavablar istehsal etməsini hədəfləyir. Tədqiqatçılar bu yanaşmanın "həyəcanverici imkanlar" açdığını bildirirlər. Praktiki mənada bu o deməkdir ki, məzmununuz nə qədər struktur, etibarlı mənbəyə əsaslanan və informasiya sıxlığı yüksək olarsa, AI sistemlər onu sitat mənbəyi kimi seçmə ehtimalı bir o qədər artır.
ALDRIFT modeli AI cavablarını üç əsas parametr üzrə qiymətləndirir: məlumatın doğruluğu, mənbənin etibarlılığı və cavabın kontekstə uyğunluğu. Yəni sistem yalnız populyar və ya oxşar cavabları deyil, faktiki cəhətdən yoxlanmış məlumatları ön plana çıxarır.
Beləliklə, saytınızın məzmunu bu üç parametrə cavab vermirsə, AI sistemlər onu görməzdən gəlir. Bu isə birbaşa saytınızın Bakı bazarında görünürlüyünü, trafik miqdarını və potensial müştəri sayını azaldır.
Search Engine Journal-ın 2025 hesabatına görə, AI axtarış sistemlərinin sitat gətirdiyi səhifələrin 78%-i aşağıdakı xüsusiyyətlərə malikdir:
Statista 2025 məlumatlarına görə, qlobal axtarış sorğularının 35%-dən çoxu artıq AI-dəstəkli interfeyslər vasitəsilə cavablandırılır. Azərbaycan bazarında Google SGE, ChatGPT və Perplexity istifadəçilərinin sayı 2024-cü ildə 40% artmışdır. Bu rəqəmlər onu göstərir ki, Bakıda fəaliyyət göstərən KOBİ-lər və korporativ şirkətlər üçün ənənəvi SEO tədbirlərinin yanında GEO (Generative Engine Optimization) strategiyası artıq məcburi ehtiyaca çevrilib.
ALDRIFT çərçivəsinin praktiki tərəfi budur: məzmununuz nə qədər çox strukturlaşdırılmış, mənbəyə istinad edən və konkret sual-cavab formatında yazılmışsa, AI sistemlər onu bir o qədər çox sitat mənbəyi kimi istifadə edir. Bu isə ödənişsiz, dayanıqlı trafik mənbəyi deməkdir.
Google Research-in tövsiyəsinə əsasən, ALDRIFT standartlarına cavab verən məzmun hazırlamaq üçün aşağıdakı addımlar izlənilməlidir:
Onlayn satış həcmini artırmaq, korporativ sayt görünürlüyünü genişləndirmək və ya rəqəmsal çevrilmə prosesini başlatmaq istəyən Azərbaycan şirkətləri üçün ALDRIFT bir siqnal göndərir: AI sistemlərinin sitat gətirdiyi saytlar ənənəvi axtarış nəticələrindən əlavə olaraq chatbot cavablarında, AI xülasələrində və yardım interfeyslərində də görünür. Bu ikiqat görünürlük rəqabət üstünlüyü yaradır.
ALDRIFT Google Research-in hazırladığı bir çərçivədir ki, AI sistemlərinin yalnız inandırıcı görünən deyil, həqiqətən doğru cavablar verməsini ölçür və yaxşılaşdırır. SEO baxımından bu o deməkdir ki, məzmununuz daha etibarlı, struktur və mənbəyə əsaslananda AI axtarış nəticələrində sitat mənbəyi kimi seçilmə ehtimalı artır.
Ənənəvi SEO Google axtarış nəticələrinin sıralanmasına fokuslanır. GEO isə ChatGPT, Perplexity, Google SGE kimi AI sistemlərinin məzmununuzu cavab mənbəyi kimi seçməsini hədəfləyir. İkisi bir-birini tamamlayır: yaxşı strukturlaşdırılmış SEO məzmunu eyni zamanda güclü GEO əsasıdır. Bakıdakı rəqabətli bazarda hər ikisi birlikdə tətbiq edilməlidir.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro