
Jurnal
Grounding - süni intellekt sistemlərinin cavab yaratmazdan əvvəl etibarlı, yoxlanılmış məlumat mənbələrinə istinad etməsi prosesidir. Microsoft Bing komandasının 2025-ci ildə təsvir etdiyi bu mexanizm, ənənəvi axtarış indeksləşməsindən əsaslı şəkildə fərqlənir: grounding sistemləri yalnız səhifəni sıralamır, məlumatın tazeliyi, ziddiyyətsizliyi və etibarlılığı baxımından onu qiymətləndirir. Dəlil zəif və ya köhnəlibsə, sistem cavab verməkdən imtina edə bilər.
Microsoft Bing komandası 5 ölçüm sahəsini əhatə edən bir çərçivə dərc edib. Bu çərçivəyə görə, grounding ənənəvi axtarışın üzərinə əlavə edilmiş bir təbəqədir, onun əvəzedicisi deyil. Ənənəvi indeksləşmə səhifənin sırasını müəyyən edirsə, grounding süni intellektin cavab üçün istifadə edəcəyi məlumatın keyfiyyətini yoxlayır.
Başqa sözlə: saytınız Google-da birinci sırada ola bilər, lakin AI cavabına daxil olmaya bilər. Çünki iki sistem tamamilə fərqli siqnalları ölçür.
Microsoft-un dərc etdiyi çərçivəyə əsasən, AI cavab generasiyası üçün aşağıdakı keyfiyyət ölçütləri tətbiq edilir:
Azərbaycanda rəqəmsal bazarda fəaliyyət göstərən KOBİ-lər və korporativ strukturlar üçün bu məlumat kritik əhəmiyyət daşıyır. Search Engine Journal-ın 2025-ci il hesabatına görə, AI-first axtarış mühitlərində ənənəvi SEO sıralama mövqeyi trafiki tam təmin etmir - istifadəçilərin 42%-i artıq Google AI Overviews, ChatGPT və Perplexity kimi platformalara müraciət edir.
Bakıda fəaliyyət göstərən bir şirkətin saytı texniki baxımdan indekslənirsə belə, grounding tələblərini ödəmədikdə AI cavablarından kənarda qalır. Bu isə markanın görünürlüğünü birbaşa azaldır.
Azərbaycanda onlayn satış edən və ya korporativ sayt idarə edən işlətmələr üçün bu tələblər artıq seçim deyil, rəqabət üstünlüyünün əsasını təşkil edir.
Xeyr. Microsoft-un çərçivəsi açıq şəkildə qeyd edir: grounding ənənəvi axtarış infrastrukturunun üzərinə əlavə edilmiş bir sistemdir, onun yerinə keçid deyil. SEO hələ də saytın indekslənməsi, sıralanması və klik alması üçün vacibdir. Grounding isə AI sistemlərinin həmin indekslənmiş kontenti cavab kimi istifadə edib-etməməsini müəyyən edir.
Bu iki sistemin sinxron işləməsi üçün texniki SEO, məzmun keyfiyyəti və EEAT standartları eyni vaxtda güclü olmalıdır. 95+ PageSpeed nəticəsi, düzgün sxem strukturu və müntəzəm yenilənən məzmun bu sinxronizasiyanı təmin edir.
AEO, SEO-nun növbəti mərhələsidir. Ənənəvi SEO-da hədəf axtarış nəticəsindəki mövqe idisə, AEO-da hədəf AI cavablarında sitat mənbəyi olmaqdır. Search Engine Journal-ın 2026-cı il üçün hazırladığı trend hesabatı AEO-nu prioritet məzmun strategiyası kimi təsvir edir.
Azərbaycanda bu sahəni hədəfləyən saytlar hələ azdır. Bu, erkən hərəkət edən şirkətlər üçün ciddi üstünlük deməkdir.
Birbaşa təsir etmir. Grounding Google-dan daha çox Bing AI, ChatGPT (Bing ilə inteqrasiya) və Perplexity kimi sistemlərə aiddir. Lakin grounding tələblərini yerinə yetirən məzmun eyni zamanda Google-un EEAT standartlarına da uyğun gəlir. Ona görə dolaylı yolla sıralamaya müsbət təsir göstərir.
Prioritetlər: struktur data (FAQ, Article, HowTo sxemləri) tətbiq edin, hər məqaləyə tarix və müəllif əlavə edin, kontenti müntəzəm yeniləyin, bir-birinə zidd məlumatlardan çəkinin. Saytınızın texniki sağlamlığı - PageSpeed, mobile-first indeksləşmə, HTTPS - bu tələblərin temelidir.
Düzgün qurulmuş texniki SEO infrastrukturu ilə AEO paralel idarə edilə bilər.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro