
Jurnal
Google DMCA İddiası Rədd Edildi | SerpApi Qərarı
DMCA (Digital Millennium Copyright Act) rəqəmsal məzmunun müəllif hüquqlarını qoruyan ABŞ qanunudur. SerpApi işində məhkəmə qərara aldı ki, açıq axtarış nəticələrinə giriş bloklamaq, orada müəllif hüququ ilə qorunan məzmun yoxdursa, texniki müdafiənin pozulması sayılmır.
Federal məhkəmə Google-un SerpApi əleyhinə irəli sürdüyü DMCA iddialarını rədd etdi. Bu qərar açıq axtarış nəticələrini toplayan (scraping) alətlər üçün mühüm hüquqi presedent yaratdı. Məhkəmə vurğuladı ki, tərkibində müəllif hüququ ilə qorunan material olmayan nəticələrə robotların girişini bloklamaq özlüyündə müəllif hüququnun texniki müdafiəsinin dolanması demək deyil.
SerpApi işində məhkəmə nəyi qərara aldı?
Məhkəmə Google-un əsas DMCA iddialarını əsassız hesab edərək rədd etdi. Qərara görə, axtarış nəticələri səhifəsi (SERP) əsasən faktlardan və açıq məlumatlardan ibarətdir və bu məlumat müəllif hüququ ilə qorunmur. Buna görə də onları toplamaq üçün nəzərdə tutulan texniki maneələri aşmaq qanun pozuntusu kimi qiymətləndirilmədi.
- Google-un DMCA əsaslı iddiaları rədd edildi
- Açıq axtarış nəticələrinə girişi bloklamaq müəllif hüququnun dolanması sayılmadı
- Google iddianın dar bir hissəsini düzəltmək üçün 21 gün müddət aldı
- Bu dar hissə Knowledge Panel (Bilik Paneli) daxilindəki müəllif hüquqlu şəkillərlə bağlıdır
Bu qərar niyə əhəmiyyətlidir?
Qərar SERP məlumatlarını toplayan analitik və sıralama izləmə alətləri üçün fəaliyyət sərbəstliyi baxımından mühümdür. Bir çox SEO platforması sıralama monitorinqi, açar söz araşdırması və rəqib təhlili üçün axtarış nəticələrini avtomatik toplayır. Məhkəmənin mövqeyi bu cür fəaliyyətin, müəllif hüquqlu məzmuna toxunmadığı halda, DMCA çərçivəsində birbaşa cəzalandırılmadığını göstərir.
Bununla belə, qərar toplama fəaliyyətinin tam qanuni olduğunu iddia etmir. Məhkəmə yalnız DMCA-nin texniki müdafiə maddəsinin bu vəziyyətə tətbiq edilmədiyini müəyyən etdi. Xidmət şərtlərinin pozulması, server yükü və digər hüquqi məsələlər ayrı mövzu olaraq qalır.
Knowledge Panel şəkilləri ilə bağlı istisna nədir?
Məhkəmə iddianın hamısını tam bağlamadı. Google-a Knowledge Panel daxilindəki müəllif hüququ ilə qorunan şəkillərə aid dar bir arqumenti yenidən formalaşdırmaq üçün 21 gün müddət verildi. Bu o deməkdir ki, açıq faktlar deyil, konkret qorunan vizual məzmun toplanarsa, məsələ fərqli qiymətləndirilə bilər.
- Faktlar və açıq mətn: müəllif hüququ ilə qorunmur
- Knowledge Panel şəkilləri: mümkün müəllif hüququ obyekti sayıla bilər
- Google bu hissəni sübutlarla dəqiqləşdirə bilər
Azərbaycan bazarı üçün nə demokdir?
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən KOBİ və korporativ saytlar üçün bu qərar dolayı əhəmiyyət daşıyır. Sıralama izləmə və rəqib analizi üçün istifadə olunan beynəlxalq SEO alətlərinin fəaliyyət davamlılığı bu cür hüquqi qərarlardan asılıdır. Bakıda onlayn satış aparan biznes sahibləri üçün etibarlı axtarış məlumatına çıxış rəqabət üstünlüyü deməkdir.
Digər tərəfdən, öz saytınızın məzmununu qorumaq da vacibdir. Struktur məlumatları, orijinal şəkilləri və unikal mətni düzgün texniki tənzimləmələrlə idarə etmək həm SEO, həm də hüquqi baxımdan sağlam bir yanaşmadır.
Tez-tez verilən suallar
DMCA nədir və axtarış nəticələrinə necə aiddir?
DMCA rəqəmsal məzmunun müəllif hüquqlarını qoruyan ABŞ qanunudur. Axtarış nəticələri əsasən faktlardan ibarət olduğu üçün məhkəmə onların toplanmasını bu qanunun texniki müdafiə maddəsi ilə bağlamadı.
Bu qərar bütün scraping fəaliyyətini qanuniləşdirir?
Xeyr. Qərar yalnız DMCA-nin bir maddəsinə aiddir. Xidmət şərtlərinin pozulması və digər hüquqi risklər hələ də mövcuddur, ona görə də toplama fəaliyyəti hər zaman diqqətlə aparılmalıdır.
Öz saytımın məzmununu necə qoruya bilərəm?
Orijinal məzmun yaratmaq, struktur məlumatlarını düzgün tətbiq etmək və texniki SEO parametrlərini optimallaşdırmaq həm görünürlüyü, həm də məzmununuzun dəyərini artırır.
Saytpro ilə SEO-fokuslu və texniki cəhətdən etibarlı korporativ sayt qur: 1300 AZN-dən, Birkart/Tamkart ilə 0% faizlə, 6 aya qədər. Pulsuz məsləhət al.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro

