Sergey Brin: AGI-yə yol var, sonrası bilinmir

Süni intellektin ümumi zəkaya (AGI) çatması dedikdə, maşının insan səviyyəsində hər sahədə düşünə, öyrənə və problem həll edə bilməsi nəzərdə tutulur. Google-un həmtəsisçisi Sergey Brin 2026-cı il AGI House müsahibəsində Gemini-nin bu hədəfə yaxınlaşdığını, lakin AGI-dən sonrakı mərhələnin hələ heç kimə məlum olmadığını açıqladı.

Sergey Brin AGI haqqında nə dedi?

Google-un həmtəsisçisi Sergey Brin 2026-cı ilin iyun ayında AGI House tədbirindəki müsahibəsində Gemini süni intellekt sisteminin artıq sadə tapşırıqları yerinə yetirməkdən çox daha irəli getdiyini bildirdi. Ona görə Gemini, dillər və modallar arasında dünya biliklərini inteqrasiya edən bir sistemə çevrilib. Brin eyni zamanda etiraf etdi ki, AGI-dən sonra nə olacağını heç kim - o cümlədən Google mühəndisləri də - dəqiq bilmir.

AGI nədir və niyə bu qədər önəmlidir?

AGI (Artificial General Intelligence - Ümumi Süni İntellekt) dedikdə, insanın bacardığı istənilən intellektual tapşırığı yerinə yetirə bilən sistem nəzərdə tutulur. Bu, hazırda mövcud olan dar süni intellektdən (ChatGPT, Gemini, Perplexity kimi sistemlər) köklü şəkildə fərqlənir: dar SI yalnız öyrədildiyi sahədə işləyir, AGI isə sahə fərqi qoymadan öyrənir və adaptasiya olur.

• Dar SI (mövcud vəziyyət): Mətn yazmaq, şəkil tanımaq, kod yazmaq - hər biri ayrı model tərəfindən idarə edilir
• AGI (hədəf): Bütün bu qabiliyyətlər tək, ümumi bir sistemdə birləşir
• Gemini-nin fərqi: Brin-ə görə Gemini artıq dil, görüntü, səs və mətn arasında keçid edərək bilikləri inteqrasiya edir
• Proqnoz: DeepMind-in 2025 hesabatına görə, AGI-yə gedən yolda ən böyük sıçrayış çox modal (multimodal) sistemlərdə baş verir

Gemini niyə bu müzakirədə mərkəzdə dayanır?

Brin müsahibədə xüsusi olaraq vurğuladı ki, Gemini-nin üzərində işlədiyi proqram arxitekturası da kökündən dəyişib. Bu o deməkdir ki, yalnız modelin ölçüsü böyüməyib - sistemin düşünmə və bilikləri birləşdirmə üsulu da tamamilə fərqliləşib. MIT Technology Review-un 2025 analitik materialına görə, böyük dil modellərinin çox modal inteqrasiyası AGI-yə gedən ən real texniki yoldur.

• Gemini Ultra 2025 versiyası 1 milyondan çox token kontekst pəncərəsinə sahibdir
• Sistem eyni vaxtda mətn, şəkil, video və audio ilə işləyə bilir
• Google-un daxili qiymətləndirmələrində Gemini bir sıra peşəkar testlərdə insan performansına çatıb və ya onu keçib
• Brin-ə görə proqram infrastrukturu - yəni modelin üzərində işlədiyi sistemlər - ən az model özü qədər inkişaf edib

"AGI-dən sonra nə var?" sualı niyə cavabsız qalır?

Brin-in ən maraqlı etirafı budur: o, AGI-yə çatmağın mümkün olduğunu görür, lakin bundan sonrakı mərhələni - bəzən "superintelligence" adlanan səviyyəni - təsvir edə bilmir. Bu, texnoloji cəhətdən dürüst bir etiraf olmaqla yanaşı, süni intellekt sahəsindəki ən böyük açıq sualdır.

• AGI sonrası risk: OpenAI, DeepMind və Anthropic-in 2025 təhlükəsizlik sənədləri AGI-dən sonrakı sistemlər üçün mövcud alignment metodlarının kifayət etməyəcəyini göstərir
• Brin-in mövqeyi: İnkişafı dayandırmaq deyil, şəffaflıqla davam etmək
• Praktik nəticə: Google, AGI-yə gedən prosesdə açıq tədqiqat və sənaye tərəfdaşlığını prioritet hesab edir

Bu inkişaf Azərbaycandakı biznesləri necə təsir edir?

Sergey Brin-in danışdığı texnologiyalar - Gemini, ChatGPT, Perplexity - artıq Bakıdakı şirkətlərin rəqəmsal görünürlüyünü birbaşa müəyyən edir. Bu süni intellekt sistemləri axtarış nəticələrini şəkilləndirəndə, saytınızın bu sistemlər tərəfindən tapılması ənənəvi SEO-dan daha mürəkkəb bir məsələyə çevrilir. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən KOBİ-lər üçün bu, konkret bir texniki problem deməkdir: saytın strukturu, sürəti və məzmununun keyfiyyəti artıq həm Google, həm də GEO (Generative Engine Optimization) standartlarına cavab verməlidir.

GEO nədir və AGI ilə əlaqəsi nədir?

GEO (Generative Engine Optimization) - məzmununuzun ChatGPT, Gemini, Perplexity kimi generativ süni intellekt sistemlərində sitat gətirilməsi üçün optimallaşdırılması deməkdir. Brin-in təsvir etdiyi Gemini inkişafı birbaşa bu sahəyə aiddir: sistem nə qədər çox bilik inteqrasiyası edirsə, saytınızın onun cavablarında yer alması üçün o qədər güclü struktur tələb olunur.

• Google Search Central-ın 2025 tövsiyələrinə görə, E-E-A-T (Təcrübə, Ekspertlik, Avtoritet, Güvənilirlik) siqnalları generativ axtarış nəticələrini birbaşa formalaşdırır
• 95+ PageSpeed puanı olan saytlar AI sistemlər tərəfindən daha tez indekslənir
• Strukturlaşdırılmış məlumat (Schema Markup) generativ sistemlərə məzmununuzu daha dəqiq anlamağa kömək edir
• Azərbaycanda onlayn satış edən şirkətlər üçün bu, rəqiblərdən fərqlənməyin texniki yoludur

Tez-tez verilən suallar

Sergey Brin AGI-nin nə vaxt reallaşacağını dedi?

Brin konkret bir tarix vermədi. O, AGI-yə gedən texniki yolun görünür olduğunu - xüsusən Gemini-nin çox modal inteqrasiyası baxımından - vurğuladı. Lakin dəqiq zaman çərçivəsini proqnozlaşdırmaqdan çəkindi və bundan sonrakı mərhələni heç kimin bilmədiyini açıq şəkildə etiraf etdi.

AGI inkişafı Azərbaycandakı kiçik bizneslərə niyə aiddir?

ChatGPT, Gemini və Perplexity kimi sistemlər artıq Azərbaycanda istifadəçilərin məhsul və xidmət axtarışını dəyişdirir. Bu sistemlər cavab verərkən müəyyən saytları sitat göstərir - sitat göstərilən saytlar daha çox ziyarətçi və potensial müştəri qazanır. Bakıdakı KOBİ-lər üçün bu, rəqəmsal marketinqin yeni qaydalarına uyğunlaşmaq deməkdir.

SaytPro süni intellekt optimizasiyasında necə kömək edir?