
Jurnal
AI görünürlük reytinqi generativ modellərin (ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews) markanı və mənbələri hər sorğuda fərqli sitat gətirmə tezliyidir. Yeni tədqiqat göstərir ki, tək ölçmə əsasən statistik səs-küydür və dəqiq nəticə üçün çoxsaylı nümunə lazımdır.
Search Engine Journal-da Matt G. Southern tərəfindən paylaşılan yeni tədqiqata görə, AI görünürlük reytinqləri hər sorğu arasında dəyişir. Yəni bu gün ChatGPT-nin sizin markanı sitat gətirməsi, sabah eyni suala fərqli cavab verməsi ilə asanlıqla dəyişə bilər. Bu qeyri-sabitlik xüsusilə Azərbaycanda AI axtarış nəticələrini izləyən KOBİ və korporativ müştərilər üçün mühüm məsələdir.
AI görünürlük reytinqi markanızın generativ AI cavablarında nə qədər tez-tez sitat gətirildiyini ölçən göstəricidir. Lakin generativ modellər eyni suala hər dəfə fərqli cavab verdiyi üçün tək bir ölçmə tam mənzərəni əks etdirmir. Bu, ənənəvi Google sıralamasından fundamental şəkildə fərqlənir.
Tədqiqat izah edir ki, generativ modellərin cavabları qeyri-deterministikdir. Yəni eyni sual 10 dəfə soruşulduqda 10 fərqli nəticə ala bilərsiniz. Buna görə də bir defalıq skrinşot və ya tək hesabat markanızın həqiqi AI görünürlüyünü göstərmir.
Statistik baxımdan etibarlı qərar vermək üçün kifayət qədər nümunə (sample) toplamaq lazımdır. Az sayda ölçmə əsasında büdcə və strategiya qərarı vermək riskli olur, çünki dəyişkənlik nəticələri asanlıqla təhrif edir.
Tədqiqata görə, etibarlı orta göstərici əldə etmək üçün eyni sorğunu bir neçə dəfə təkrarlamaq və nəticələri statistik olaraq ortalamaq lazımdır. Yalnız bu yolla real trend qeyri-sabit təsadüfi nəticələrdən ayrıla bilir.
Bakıda fəaliyyət göstərən onlayn satış və xidmət şirkətləri getdikcə daha çox AI axtarışdan trafik qazanır. Amma AI görünürlüyünüzü izləyərkən bir günün nəticəsini fəlakət və ya qələbə kimi qəbul etmək səhv strategiyaya gətirir. Reqemsal cevrilmə prosesində sabit ölçmə metodologiyası qurmaq daha vacibdir.
Statistik səs-küyə qarşı ən yaxşı müdafiə güclü mənbə keyfiyyəti və struktur schema tətbiqidir.
Xeyr. Tək ölçmə statistik səs-küy daşıyır. Etibarlı qərar üçün çoxsaylı təkrar sorğu aparıb nəticələri ortalamaq lazımdır.
Aydın strukturlaşdırılmış məzmun, etibarlı mənbə keyfiyyəti, düzgün schema və sürətli sayt performansı lazımdır.
Gündəlik dəyişkənlik yüksək olduğu üçün həftəlik və ya aylıq trend izləmə daha etibarlıdır. Bir günlük dəyişikliyə əsaslanmayın.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro