Əsas məzmuna keçid
SaytPro
Bizə yazın

Texnologiyalar

Django

Django: Python proqramlaşdırma dilində yazılmış açıq mənbəli veb freymvorkdur (sayt və veb tətbiqlərin skeletini hazır verən alət dəsti). 2005-ci ildən mövcuddur və Django Software Foundation tərəfindən idarə olunur.

YaradıcıDjango Software Foundation
İlk buraxılış2005
LisenziyaBSD-3-Clause

Django nədir?

Django ABŞ-da bir qəzet redaksiyasının daxili layihəsi kimi doğulub və 2005-ci ildə açıq mənbə kimi yayımlanıb. Bu gün onu qeyri-kommersiya təşkilatı olan Django Software Foundation inkişaf etdirir. Freymvork BSD-3-Clause lisenziyası ilə paylanır, yəni həm şəxsi, həm də kommersiya layihələrində tamamilə pulsuz istifadə oluna bilər.

Django-nun əsas fəlsəfəsi "batteries-included" adlanır, yəni veb layihə üçün lazım olan komponentlərin əksəriyyəti qutudan hazır gəlir: verilənlər bazası ilə işləmək üçün ORM (SQL yazmadan bazaya müraciət imkanı), istifadəçi qeydiyyatı və giriş sistemi, formaların yoxlanması, admin paneli və s. Bu, layihənin başlanğıcında xeyli vaxta qənaət edir.

Django-nun ən tanınan xüsusiyyətlərindən biri avtomatik yaradılan admin panelidir: verilənlər bazasındakı modellər təyin edildikdən dərhal sonra məzmunu idarə etmək üçün hazır interfeys yaranır. Təhlükəsizlik tərəfində isə CSRF (saxta sorğu hücumu), SQL injection (bazaya zərərli sorğu yeridilməsi) və XSS kimi geniş yayılmış hücumlara qarşı qoruma standart olaraq aktivdir.

Django-nu Instagram, Pinterest (ilkin illərində), Mozilla, Disqus və NASA kimi təşkilatlar istifadə edib və ya edir: bu da onun milyonlarla istifadəçiyə xidmət edə bildiyini göstərir. Django REST Framework (DRF) əlavəsi ilə mobil tətbiqlər və müasir frontend-lər üçün API (proqramların bir-biri ilə danışdığı interfeys) qurmaq da geniş yayılmış praktikadır.

Biznesiniz üçün nə deməkdir?

Sayt sahibi üçün Django o deməkdir ki, layihə sınanmış, təhlükəsiz və uzunömürlü təməl üzərində qurulur. Hazır admin paneli sayəsində məzmunu proqramçıya müraciət etmədən özünüz idarə edə bilirsiniz, təhlükəsizlik mexanizmləri isə ən çox rast gəlinən hücum növlərindən standart olaraq qoruyur. 20 ildir aktiv inkişaf etdirilən texnologiya olduğu üçün gələcəkdə dəstək tapmaq da asandır.

SaytPro bundan necə istifadə edir?

SaytPro backend tərəfdə məhz Python və Django istifadə edir: müştəri layihələrində verilənlər bazası (PostgreSQL) ilə iş, istifadəçi idarəetməsi və biznes məntiqi Django üzərində qurulur. Frontend üçün Next.js/React istifadə olunduqda Django REST Framework ilə API hazırlanır, məzmun idarəetməsi üçün isə hər layihəyə uyğunlaşdırılmış xüsusi admin panellər qurulur. Bütün bunlar SaytPro-nun öz VPS infrastrukturunda yerləşdirilir.

Tez-tez verilən suallar

Django: Python dilində yazılmış veb freymvorkdur, yəni sayt və veb tətbiq qurmaq üçün hazır alət dəsti. Onunla korporativ saytlar, e-ticarət platformaları, daxili idarəetmə sistemləri və API-lər (mobil tətbiqlərin işlədiyi server tərəfi) qurulur. 2005-ci ildən mövcuddur və Django Software Foundation tərəfindən inkişaf etdirilir.

Bu ifadə Django-nun fəlsəfəsini təsvir edir: lazım olan komponentlər "batareyalar dəstə daxildir" prinsipi ilə hazır gəlir. İstifadəçi girişi, verilənlər bazası ilə iş (ORM), formalar, admin panel və təhlükəsizlik mexanizmləri əlavə kitabxana axtarmadan qutudan çıxır. Nəticədə layihənin ilkin qurulması daha sürətli və daha az risklə baş verir.

Ən məşhur nümunə Instagram-dır: dünyanın ən böyük Django tətbiqlərindən biri sayılır. Pinterest ilkin illərində Django üzərində qurulmuşdu, Mozilla, Disqus və NASA-nın bəzi layihələri də bu freymvorkdan istifadə edib. Bu nümunələr Django-nun çox böyük yüklərə qədər miqyaslana bildiyini göstərir.

Django verilənlər bazası modellərinə əsasən idarəetmə panelini avtomatik yaradır: bu, başqa texnologiyalarda sıfırdan yazılmalı olan hissədir. Sayt sahibi məhsulları, məqalələri və ya sifarişləri hazır interfeysdən idarə edə bilir. Panel həm də layihəyə uyğun genişləndirilə bilir, yəni sadə startdan sonra tələbata görə inkişaf etdirmək mümkündür.

Django ən geniş yayılmış veb hücumlara qarşı qorumanı standart olaraq təqdim edir: CSRF (istifadəçi adından saxta sorğu göndərilməsi), SQL injection (bazaya zərərli əmr yeridilməsi) və XSS (səhifəyə zərərli skript yerləşdirilməsi). Təhlükəsizlik yenilikləri müntəzəm buraxılır və freymvorkun uzun tarixi bu mexanizmlərin real şəraitdə sınandığını göstərir. Təbii ki, son nəticə düzgün konfiqurasiyadan da asılıdır.

Bəli, Django tamamilə pulsuzdur və açıq mənbəlidir. BSD-3-Clause lisenziyası ilə paylanır: bu, kommersiya layihələrində məhdudiyyətsiz istifadəyə icazə verir. Sayt sifariş edərkən texnologiya üçün heç bir lisenziya haqqı ödəmirsiniz; xərclər yalnız hazırlanma və hostinq üzrədir.

Laravel PHP, Django isə Python dilinə əsaslanır və hər ikisi tam funksiyalı freymvorkdur. Django-nun üstünlüyü hazır admin paneli və Python ekosistemidir (məlumat analitikası, süni intellekt inteqrasiyaları asanlaşır); Laravel isə PHP hostinqin daha ucuz və geniş olduğu mühitlərdə rahatdır. Seçim çox vaxt komandanın hansı dildə güclü olmasından asılıdır: hər iki freymvork ilə keyfiyyətli layihə qurmaq mümkündür.

Node.js freymvork deyil, JavaScript-in serverdə işləməsi üçün mühitdir; onun üzərində Express və ya NestJS kimi freymvorklar istifadə olunur. Django daha çox hazır komponent verir və struktur baxımından daha "qaydalı"dır, Node.js isə real-vaxt tətbiqlərdə (çat, canlı bildirişlər) çox işlədilir. Klassik biznes saytı və admin panelli sistemlər üçün Django adətən daha az kodla nəticə verir.

Bəli, bunun üçün ən çox Django REST Framework (DRF) adlı əlavə istifadə olunur: o, API-lərin (proqramlar arası məlumat mübadiləsi interfeysi) qurulmasını xeyli sadələşdirir. Beləliklə eyni Django backend həm saytı, həm mobil tətbiqi, həm də Next.js kimi ayrıca frontend-i məlumatla təmin edə bilir. Bu, bu gün ən geniş yayılmış arxitekturalardan biridir.

Django xüsusilə verilənlər bazası ilə sıx işləyən layihələrdə güclüdür: e-ticarət, rezervasiya sistemləri, daxili idarəetmə panelləri, çoxlu məzmunlu portallar. Hazır admin paneli və təhlükəsizlik mexanizmləri hesabına belə layihələr daha sürətli və etibarlı hazırlanır. Sadə 3-5 səhifəlik təqdimat saytı üçün isə Django artıq ola bilər: orada statik və ya Next.js həll çox vaxt kifayətdir.

SaytPro müştəri layihələrinin backend hissəsini Django və PostgreSQL üzərində qurur: biznes məntiqi, istifadəçi idarəetməsi və hər layihəyə uyğun xüsusi admin panellər bu təməldə hazırlanır. Frontend Next.js/React olduqda əlaqə Django REST Framework vasitəsilə API üzərindən qurulur. Layihələr SaytPro-nun öz VPS serverlərində yerləşdirilir və texniki dəstəklə müşayiət olunur.

Bu texnologiya adətən bunlarla birlikdə işləyir.

Vebdən süni intellektə qədər hər sahədə işlənən universal proqramlaşdırma dili.

  • Proqramlaşdırma dili

Dünyanın ən inkişaf etmiş açıq mənbəli relyasion verilənlər bazası sistemi.

  • Verilənlər bazası

Milyonlarla saytı işlədən yüksək performanslı veb server və reverse proxy.

  • İnfrastruktur