Jurnal
Sayt hazırlanması neçə gün çəkir: mərhələ-mərhələ qrafik və müddəti uzadan 6 səbəb
Təklifdə bir rəqəm yazılır: 12 gün. Sifarişçi həmin rəqəmi təqvimə köçürür, açılış tarixini ona görə qurur. İyirminci gündə sayt hələ hazır olmur və ilk fikir həmişə eyni olur: icraçı gecikdirdi.
Əksər halda heç kim gecikdirmir. Sayt hazırlanması bir nəfərin kod yazma sürəti deyil, iki tərəfin növbə ilə işlədiyi prosesdir. Sayğac düşünülən gündən başlamır, ortada isə bir neçə dəfə dayanır: mətn gözlənəndə, dizayn təsdiqi gözlənəndə, bankdan cavab gözlənəndə. Bu günlər təklifdə görünmür, çünki onlar icraçının iş saatı deyil.
Bu yazı həmin günləri açır: sayt neçə günə hazır olur, hansı gün kimin üzərindədir, müddəti uzadan 6 səbəb hansılardır və hər birinin qarşısı necə alınır. Bir şeyi əvvəldən ayıraq. AI aləti dəqiqələr içində ekranda səhifə çıxarır, biz isə təhvil verilən, açarı sizdə olan saytdan danışırıq. Alətlərin harada dayandığını sayt yaratmaq üçün proqramların müqayisəsi yazısında açmışıq, saytın hansı hissələrdən yığıldığı isə veb sayt nədir yazısındadır.
Qısa cavab: sayt hazırlanması nə qədər çəkir
Rəqəmləri əvvəldə veririk, izahı sonra. Aşağıdakı müddətlər xidmət səhifələrimizdə göstərilən aralıqlardır və bir şərtlə doğrudur: məzmun və təsdiqlər razılaşdırılmış vaxtda gəlir.
| Sayt növü | Başlanğıc qiymət | Müddət | Risk ən çox harada |
|---|---|---|---|
| Landing page | 800 ₼-dən | 3-5 iş günü | Mətn və fotonun gec gəlməsi |
| Korporativ sayt | 1 300 ₼-dən | 7-14 iş günü | Səhifə mətnləri və təsdiq dövrü |
| E-ticarət saytı | 2 500 ₼-dən | 20-30 iş günü | Ödəniş və çatdırılma inteqrasiyaları |
Bu rəqəmlər iş günüdür, təqvim günü deyil. Ən çox burada səhv edilir. Həftəsonu və bayram günləri sayğaca daxil deyil, ona görə 7-14 iş günü təqvimdə təxminən iki-üç həftə, 20-30 iş günü isə dörd-altı həftə deməkdir. Açılış tarixi planlaşdırırsınızsa, hesabı həmişə təqvim günü ilə aparın.
İkinci vacib şərt: bu günlər işin getdiyi günlərdir. Gözləmə günləri onların üstünə gəlir. Təsdiqlər ləng gedəndə komandanın işlədiyi gün sayı dəyişmir, təqvim isə uzanır. Aşağıdakı cədvəllər məhz bu iki rəqəmi ayırmaq üçündür.
Müddət və qiymət eyni amillərdən asılıdır: səhifə sayı, funksiyalar, dil sayı və məzmunun kimdə olduğu. Həmin amillərin pula necə çevrildiyini Azərbaycanda veb sayt qiymətlərinin açıq cədvəlində göstərmişik. Bu yazı onların günə necə çevrildiyini göstərir. Hansı növü seçəcəyinizə hələ qərar verməmisinizsə, əvvəlcə korporativ sayt ilə landing page müqayisəsinə baxın. Səhv seçilmiş növdə müddət söhbətinin mənası qalmır.
Günlərin çoxu kodda yox, gözləmədə itir
Müddət üç şeydən asılıdır: səhifə sayından, məzmunun hazır olmasından və geribildirim sürətindən. Üç amildən ikisi sizin tərəfinizdədir.
Bunu ən yaxşı göstərən nümunə öz landing page səhifəmizdədir. Orada "Həqiqətən 3-5 iş günündə təhvil verirsiniz?" sualına cavab belədir: bəli, briflə birlikdə bütün məzmun hazır olarsa, əks halda məzmun hazırlanması üçün 2-3 gün əlavə olunur. Yəni 3-5 iş günlük işdə tək bir səbəb müddəti 5-8 iş gününə çıxarır. Kodun həcmi eyni qalır, artan hissə gözləmədir.
Beynəlxalq təcrübə də eyni səbəbi göstərir. Sayt qurucusu Elementor öz bələdçisində layihəni dayandıran birinci səbəb kimi hazır olmayan mətn və şəkli, ikinci səbəb kimi işin əhatəsinin əvvəlcədən müəyyən edilməməsini yazır. Bizim təcrübəmiz də həmin sıralamanı təsdiqləyir: layihələrin ən çox gecikdiyi yer kodlaşdırma deyil, məzmunun gözlənilməsidir.
Sayt necə yaradılır: sayğac nə vaxt işləyir, nə vaxt dayanır
Təqvimin sıfırıncı günü ilk mesajı yazdığınız gün deyil. Sifariş prosesimiz beş addımdan ibarətdir: müzakirə, yazılı təklif, dizayn, kod və yoxlama, təhvil və dəstək. Hər addımın nə demək olduğu sayt sifarişi səhifəsindədir. Sayğac müqavilə imzalanıb 50 faiz avans daxil olandan sonra işə düşür.
| Mərhələ | Kim edir | Sayğacın vəziyyəti |
|---|---|---|
| Müraciət və brif | Siz danışırsınız, biz sual veririk | Hələ işə düşməyib |
| Yazılı təklif və müqavilə | Biz yazırıq, siz təsdiqləyirsiniz | Avansdan sonra başlayır |
| Struktur və səhifə xəritəsi | Biz qururuq, siz təsdiqləyirsiniz | İşləyir |
| Dizayn və təsdiq | Biz çəkirik, siz təsdiqləyirsiniz | Təsdiq gözlənəndə dayanır |
| Məzmunun toplanması | Siz | Məzmun gözlənəndə dayanır |
| Kodlaşdırma və yerləşdirmə | Biz | İşləyir |
| Test və düzəlişlər | Biz yoxlayırıq, siz baxırsınız | İşləyir |
| Təhvil və yayım | Biz | İşləyir |
Sağ sütuna baxın. Sayğacın dayandığı hər iki sətir sizin tərəfinizdədir. Bu, məsuliyyəti sizin üstünüzə atmaq üçün yazılmayıb. Əksinə, təqvimin sizdən asılı hissəsinin az olmadığını göstərir. Sifariş səhifəmizdəki bir qayda bunu daha da aydınlaşdırır: kod yalnız dizayn təsdiqindən sonra başlayır. Dizayn təsdiqi bir həftə gözləyirsə, kodlaşdırma da bir həftə gec başlayır.
Ödənişin hansı mərhələdə getdiyini ayrıca yazmışıq. Ödənişin iki mərhələyə bölünməsi pulun yolunu göstərir. Yuxarıdakı cədvəl isə vaxtın yolunu. İkisi eyni xətt üzərindədir, çünki avans sayğacı işə salır, təhvil onu dayandırır.
Korporativ sayt mərhələləri: gün-gün təqvim
Aşağıdakı cədvəl korporativ sayt üçündür, çünki üç paketin ortasıdır. Landing və e-ticarətdə eyni mərhələlər var, sadəcə günlər sıxılır və ya genişlənir. Cədvəl yuxarıdakı beş addımı gün-gün açır, mərhələlərin əhatəsi isə vebsayt hazırlanması xidmətinin səhifəsində daha geniş yazılıb. Gün nömrələri 14 iş günlük ssenari üzrədir və sıfırıncı gün avansın daxil olduğu gündür. Brif və müqavilə bundan əvvəldir, adətən 1-2 gün aparır.
| Mərhələ | Neçə iş günü | Hansı günlər | Top kimdədir |
|---|---|---|---|
| 1. Struktur və səhifə xəritəsi | 1-2 gün | 1-2 | Biz qururuq, siz təsdiqləyirsiniz |
| 2. Dizayn və düzəliş dövrü | 2-3 gün | 3-5 | Biz çəkirik, siz təsdiqləyirsiniz |
| 3. Məzmunun toplanması | Paralel gedir | 1-10 | Siz |
| 4. Kodlaşdırma və yerləşdirmə | 2-5 gün | 6-10 | Biz |
| 5. Test və düzəlişlər | 1-2 gün | 11-12 | Biz yoxlayırıq, siz baxırsınız |
| 6. Təhvil, yayım və panel təlimi | 1-2 gün | 13-14 | Biz |
| 7. Zəmanət və dəstək | 2 ay | Təhvildən sonra | Biz |
Günləri cəmləyin: aşağı sərhəddə 7, yuxarı sərhəddə 14 iş günü çıxır. Diqqət yetirin ki üçüncü sətir bu cəmin içində deyil, çünki paralel gedir. Vaxtın çoxu da elə orada, cəmə daxil olmayan sətirdə itir: mətn gəlmədikdə səhifə boş qalır, test başlamır və qalan mərhələlər bir-bir arxaya sürüşür.
Cədvəldən əvvəlki günlərə də diqqət edin. Brif hazır gələndə hazırlıq bir günə düşür, "salam, sayt lazımdır" mesajı ilə gələndə iki günə qalxır və suallaşma daha bir-iki gün apara bilir. Bu günlər sayğacda görünmür, təqvimdə isə görünür. Hazır brif şablonunu elə bu gün doldura bilərsiniz.
Təqvimdə ən çox tərpənən yer ikinci sətirdir, çünki orada iki tərəf növbə ilə işləyir. Dizayn mərhələsinə nəyin daxil olduğunu UI/UX dizayn xidmətimizdə açmışıq. Sayt paketlərində düzəliş dövrlərinin sayı yazılı təklifdə göstərilir.
Dördüncü sətir çoxlarını təəccübləndirir: 14 iş günlük təqvimdə kodlaşdırmanın payı 2-5 gündür. Sayt həmin günlərdə necə yığılır və kodu kim yazır, frontend developerin gündəlik işi yazısında göstərmişik. Sonuncu sətirdə isə panel təlimi olur, çünki mətni və qiyməti sonradan özünüz yeniləyəcəksiniz. Panelin necə işlədiyi CMS nədir səhifəsində qısa izah olunub.
Landing page və onlayn mağaza necə yığılır
Landing page hazırlanması, 3-5 iş günü
Bir səhifə, bir hədəf, bir forma. Struktur mərhələsi demək olar ki, yoxdur, dizayn və kod eyni həftədə gedir. Landing page hazırlanması səhifəmizdə mərhələlər gün-gün açılıb: sıfırıncı gün brif və hədəf, birinci gün mətn və struktur təsdiqə göndərilir, ikinci gündən dördüncü günə qədər final dizayn, kod və test, beşinci gündən sonra yayım və ilk günlərin tənzimlənməsi. Müddəti uzadan yeganə real şey mətn və fotonun gec gəlməsidir.
E-ticarət saytı, 20-30 iş günü
Onlayn mağazada günlərin sayını bağlantılar müəyyən edir: ödəniş, kuryer, anbar, admin panel. Hər bağlantı ayrıca iş və ayrıca testdir.
| Mərhələ | Nə olur | Neçə iş günü | Top kimdədir |
|---|---|---|---|
| Biznes auditi | Kataloq, satış axını, logistika | 2-3 gün | Biz soruşuruq, siz cavab verirsiniz |
| Arxitektura və dizayn | Məhsul səhifəsi, səbət, ödəniş axını | 5-7 gün | Biz çəkirik, siz təsdiqləyirsiniz |
| Development və inteqrasiyalar | Ödəniş, kuryer, anbar, admin panel | 12-18 gün | Biz |
| Məhsul cədvəli | Ad, qiymət, foto, kateqoriya, stok | Paralel gedir | Siz |
| Açılış və dəstək | Real ödənişlərlə sınaq, sonra tam açılış | Davamlı | Biz |
20-30 iş günlük aralıq məhz bu bölgüdən çıxır, mərhələlər isə e-ticarət saytı xidmətimizdə gün-gün göstərilib. Ana səhifəmizdəki müştəri rəyində Elvin Pars 400 məhsulluq saytın ödəniş və admin panellə birlikdə 5 həftəyə hazır olduğunu yazır. 400 məhsulluq kataloq doldurma işini uzadır, günlərin sayını isə yenə inteqrasiyalar müəyyən edir. Kataloqun necə qurulduğunu onlayn mağaza saytları üçün ayrıca səhifədə yazmışıq, hazır nümunəsi isə Bioland.az layihəsində görünür.
Sahənizə görə təqvim necə sürüşür
Eyni "korporativ sayt" sözü sahədən asılı olaraq fərqli gün deməkdir. Funksiya sadədirsə 7-14 iş günlük aralığın aşağı sərhəddinə enir, rezervasiya və kataloq əlavə olunanda yuxarı qalxır. Aşağıdakı rəqəmlər sahə səhifələrimizdə yazılıb.
| Sahə | Təxmini müddət (iş günü) | Niyə belədir |
|---|---|---|
| Kafe, restoran, gözəllik salonu | 7-10 gün | Az səhifə, sadə funksiya, menyu və əlaqə |
| Hüquq bürosu, fitnes, tədris mərkəzi | 10-14 gün | Xidmət səhifələri çoxdur, mətn həcmi böyükdür |
| Turizm | 12-16 gün | Tur kataloqu və sorğu formaları |
| Otel, mebel, avtosalon | 14-18 gün | Rezervasiya və ya geniş kataloq əlavə olunur |
Yəni restoran saytı ilə otel saytı hər ikisi korporativ sayt kateqoriyasında olsa da, təqvimləri bir həftə fərqlənir. Səbəb dizaynın mürəkkəbliyi deyil. Rezervasiya kimi funksiya ayrıca qurulur və ayrıca test edilir. Paketin 5-15 səhifəlik əhatəsi korporativ sayt səhifəsində yazılıb.
Müddəti uzadan 6 səbəb və hər birinin qarşısını alan addım
Aşağıdakı altı hadisə sifariş söhbətlərində ən çox təkrarlananlardır. Hər birinin yanında bir addım var və o addımlar işə başlamazdan əvvəl atılır.
1. Mətn, foto və loqo gec gəlir
Dizayn hazırdır, kod gözləyir, amma xidmət mətnləri hələ yazılmayıb, məhsul fotoları çəkilməyib, loqo yalnız sosial şəbəkə şəkli kimi mövcuddur. Landing page üçün yazdığımız rəqəm 2-3 gündür, çoxsəhifəli saytda isə bu rəqəm səhifə sayı ilə artır.
Qarşısını alan addım: brifdə hər məzmun bəndinin qarşısına "hazırdır", "hazırlanır" və ya "yoxdur" yazın, "yoxdur" yazdıqlarınıza isə konkret tarix qoyun. Brif şablonu elə bu sətirlərin üzərində qurulub.
2. Təsdiq gecikir
Dizayn cümə günü göndərilir, cavab cümə axşamı gəlir. Üç iş günü itir. Problem bir dəfəlik olsaydı, dözülən olardı. Amma təsdiq nöqtəsi layihədə dörd yerdədir: struktur, dizayn, mətn və son yoxlama. Dörd nöqtədə cəmi beş günlük gecikmə 7 iş günlük işi 12 iş gününə çıxarır.
Qarşısını alan addım: cavab müddətini işə başlamazdan əvvəl razılaşdırın, məsələn 48 saat, və onu müqaviləyə yazdırın. Müqavilədə onsuz da işin əhatəsi, qiymət, ödəniş mərhələləri, təhvil müddəti və zəmanət şərtləri göstərilir.
3. Qərar verən bir nəfər yoxdur
Dizayn şöbənin beş nəfərinə göstərilir. Rəylər bir-birinə zidd gəlir: biri rəngin tünd olmasını istəyir, digəri açıq, üçüncüsü başqa saytı nümunə göstərir. İcraçı işi dayandırır, çünki hansı rəyin qərar olduğunu bilmir.
Qarşısını alan addım: bir nəfəri qərar verən təyin edin və bunu ilk gündə yazın. Qalanların rəyi həmin bir nəfərdə toplansın, icraçıya tək səs gəlsin.
4. İş ortasında yeni istək əlavə olunur
Razılaşdırılmış siyahıya yeni səhifə və ya funksiya əlavə olunanda dizayn və kod geriyə qayıdır. Brif təsdiqləndikdən sonra qiymət sabitləşir, yeni tələb isə həm təqvimi, həm məbləği yenidən açır. Hansı tələbin qiymətə nə qədər təsir etdiyini qiymət səhifəsindəki amillər bölməsində göstərmişik.
Qarşısını alan addım: istəkləri iki siyahıya bölün, birinci versiya və ikinci dalğa. İkinci dalğa sayt yayımlandıqdan sonra da əlavə oluna bilər və birinci versiyanın təhvil tarixini tərpətmir.
5. Ödəniş inteqrasiyası sənəd istəyir
Onlayn mağazada kod hazır olur, kataloq doldurulur, amma onlayn ödəniş qoşulmur, çünki bank sənəd gözləyir: müqavilə, VÖEN, hesab məlumatları, bəzən saytın hazır ekranları. Bu proses icraçıdan asılı deyil və öz təqvimi ilə gedir. E-ticarət layihələrində bu addımı həmişə birinci həftəyə salırıq.
Qarşısını alan addım: banka müraciəti layihənin birinci günündə, kodlaşdırma ilə paralel edin. Sənədlər vaxtında gələndə inteqrasiya bir-iki günlük işdir. Gözlənəndə isə tam hazır sayt həftələrlə yayıma çıxa bilmir.
6. Domen və hostinq girişləri tapılmır
Təhvil günü gəlir, sayt hazırdır, amma domen keçmiş əməkdaşın şəxsi e-poçtuna qeydiyyatdan keçib və köhnə hostinqin girişi üç il əvvəlki icraçıdadır. Bu, ucuz təklifin ən bahalı gizli maddəsidir. Hesabların kimin adına olmasının niyə vacib olduğunu 200 manatlıq və 2 000 manatlıq saytın fərqi yazısında açmışıq.
Qarşısını alan addım: girişləri işə başlamazdan əvvəl bir yerə toplayın və domenin biznesin adına olduğunu yoxlayın. Yeni layihələrdə bu sual yaranmır, çünki qiymətə domen, 1 illik hostinq və SSL daxildir, sayt isə sizin adınıza təhvil verilir.
Sayt hazırdır, Google-da görünmək isə ayrı təqvimdir
Təqvimin ən çox yanlış oxunan hissəsi budur. Təhvil günü saytın işə düşdüyü gündür, axtarışda mövqe tutduğu gün deyil. Səhifələrin indeksə düşməsi günlərlə ölçülür. Mövqe qazanmaq aylarla ölçülür. Google taramanı, indeksləşməni və göstərməni öz sənədində ayrıca mərhələ kimi izah edir.
SEO xidmətimiz səhifəsində bunu açıq yazmışıq: ilk dəyişikliklər 4-6 həftəyə görünür, stabil nəticə üçün 3-6 ay lazımdır və ən azı 3 aylıq iş nəzərdə tutulur. Bu rəqəmi təhvildən sonrakı 2 aylıq texniki zəmanətlə qarışdırmayın, ikisi tamam ayrı şeydir.
Yayımdan əvvəl bir neçə yoxlama var: açılma sürəti, mobil görünüş, düzgün başlıq strukturu. Test mərhələsində PageSpeed göstəriciləri ölçülür, indeksləşmə tərəfini isə texniki SEO audit yazısında açmışıq.
Tez-tez verilən suallar
Sayt neçə günə hazır olur?
Landing page 3-5 iş günü, korporativ sayt 7-14 iş günü, onlayn mağaza 20-30 iş günü. Bu rəqəmlər işin getdiyi günlərdir: məzmun və təsdiqlər vaxtında gələndə təqvim də bu aralıqda qalır, gecikəndə isə üstünə gözləmə günləri əlavə olunur.
Sayt hazırlanması hansı gündən sayılmağa başlayır?
Təklifin göndərildiyi gündən yox, müqavilə imzalanıb 50 faiz avans daxil olandan sonra. Ondan əvvəlki günlər qərar vaxtıdır və onların sayı sizdən asılıdır.
Mətn və foto hazır deyilsə müddət nə qədər uzanır?
Landing page üçün öz xidmət səhifəmizdə yazdığımız rəqəm 2-3 gündür. Korporativ saytda bu rəqəm səhifə sayı ilə artır, çünki hər səhifənin öz mətni və öz şəkli var. Dəqiq gün brifdən sonra yazılı təklifdə göstərilir.
Təhvil tarixi müqavilədə yazılır, yoxsa təxminidir?
Yazılır. Müqavilədə işin əhatəsi, qiymət, ödəniş mərhələləri, təhvil müddəti və zəmanət şərtləri göstərilir. Tarix bir şərtlə bağlanır: məzmun və təsdiqlər razılaşdırılmış vaxtda gəlsin. Ona görə müqavilədə hər iki tərəfin öhdəliyi qeyd olunur, yalnız icraçınınkı yox.
Saytı daha tez almaq mümkündürmü?
Bəzən bəli, amma sürətləndirən şey əlavə ödəniş deyil. Həcmi kiçiltmək işləyir: birinci versiyada az səhifə, bir dil, sonraya qalan funksiyalar. İkinci sürətləndirici məzmunun və girişlərin işə başlamazdan əvvəl hazır olmasıdır.
Çoxdilli sayt təqvimə necə təsir edir?
Texniki tərəf demək olar ki, dəyişmir, uzanan hissə məzmundur: hər dil ayrıca mətn və ayrıca yoxlama deməkdir. Praktikada əlavə dil səhifə sayı qədər iş artırır. Ona görə dilləri layihənin əvvəlində planlamaq həm ucuz, həm tez başa gəlir. "Sonra rusca da əlavə edərik" cümləsi texniki iş kimi səslənir, əslində isə məzmun işidir.
Sayt hazır olandan sonra məzmunu özüm dəyişə bilərəmmi?
Bəli, idarəetmə paneli üzərindən. Mətni, qiyməti, xəbəri və məhsulu özünüz yeniləyirsiniz, bunun üçün icraçıya müraciət lazım deyil. Panel brifdə yazılıbsa, qrafikdə də nəzərə alınır.
Təhvildən sonra dəstək neçə ay davam edir?
Təhvildən sonra 2 ay rəsmi zəmanət və texniki dəstək verilir. Bu müddətdə xətalar pulsuz düzəldilir və kiçik dəyişikliklər edilir. Bu rəqəmi SEO işinin ən azı 3 aylıq müddəti ilə qarışdırmayın.
Növbəti addım
Tarixiniz sərt bir səbəbə bağlıdırsa, bunu ilk mesajda yazın: yeni filialın açılışı, sərgi, mövsümün başlanğıcı. "Noyabrın 1-də filial açılır" cümləsi ilə "yaxın vaxtda lazımdır" cümləsi tamam fərqli təqvimlərə gətirir. Sərt tarixdə qrafik geriyə doğru qurulur və məzmun toplanması ilk günə salınır, çünki qrafikdə ilk sınan həmişə o olur.
Təxmini məbləği qiymət kalkulyatorunda yoxlaya bilərsiniz. Başlanğıc qiymətlər belədir: landing page 800 ₼, korporativ sayt 1 300 ₼, onlayn mağaza 2 500 ₼. Qiymətə domen, 1 illik hostinq və SSL daxildir, təhvildən sonra 2 ay pulsuz texniki dəstək işləyir, ödəniş isə 50 faiz işə başlayanda, 50 faiz təhvildə olur. 2023-cü ildən bəri bu qrafiklə 120-dən çox layihə təhvil vermişik, onların bir hissəsi portfolioda görünür.
Öz təqviminizi birlikdə cızmaq üçün sayt sifarişi səhifəsindən və ya əlaqə səhifəsindən yazın. Əvvəlcə suallarımızı veririk, sonra iş siyahısı, qiymət və mərhələ-mərhələ müddət göstərilən yazılı təklif göndəririk. Müddəti uzada biləcək bəndləri də elə həmin təklifdə adı ilə yazırıq, çünki əvvəlcədən görünən risk gecikmə sayılmır.

Tehran Bayramov
Təsisçi, SaytPro

