Əsas məzmuna keçid
SaytPro
Bizə yazın

Texnologiyalar

Node.js

Node.js JavaScript kodunu brauzerdən kənarda, birbaşa serverdə işlətməyə imkan verən pulsuz, açıq mənbəli mühitdir (runtime). Backend xidmətləri, real vaxt tətbiqləri və müasir saytların yığılma prosesi üçün geniş istifadə olunur.

YaradıcıOpenJS Foundation
İlk buraxılış2009
LisenziyaMIT
Rəsmi saytnodejs.org

Node.js nədir?

Node.js JavaScript proqramlaşdırma dilini brauzerdən kənarda, serverdə və adi kompüterdə, işlətməyə imkan verən mühitdir (buna texniki dildə runtime deyilir). 2009-cu ildə yaranıb, Google Chrome brauzerinin sürətli V8 mühərriki üzərində qurulub və hazırda OpenJS Foundation tərəfindən idarə olunur. Bununla tarixən yalnız brauzer dili sayılan JavaScript tam hüquqlu server texnologiyasına çevrildi.

Node.js-in əsas texniki üstünlüyü asinxron, hadisə yönümlü iş modelidir: server hansısa yavaş əməliyyatın (məsələn, verilənlər bazasından cavabın) bitməsini gözləyərkən dayanmır, həmin vaxt digər sorğulara xidmət edir. Nəticədə bir Node.js prosesi eyni anda minlərlə açıq bağlantını saxlaya bilir. Məhz buna görə çat, canlı bildiriş, birgə iş alətləri və onlayn izləmə panelləri kimi real vaxt həllərində Node.js standart seçimlərdən birinə çevrilib.

Node.js ilə birlikdə npm (Node Package Manager) gəlir: dünyanın ən böyük hazır kod paketi reyestri. Proqramçılar ödəniş inteqrasiyası, autentifikasiya və ya PDF yaratma kimi funksiyaları sıfırdan yazmaq əvəzinə sınanmış açıq mənbəli modullardan yığır. Bu da layihənin hazırlanma müddətini və büdcəsini nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldır.

Bir vacib məqam da var: müasir frontend alətlərinin demək olar hamısı (Next.js, React-in yığılma sistemləri, Tailwind CSS kompilyatoru) Node.js üzərində işləyir. Yəni saytın əsas backend-i başqa dildə yazılsa belə, saytın hazırlanmasında və serverdə təqdim olunmasında Node.js adətən iştirak edir. Netflix, PayPal və LinkedIn kimi şirkətlər də platformalarının bir hissəsini Node.js üzərində qurub.

Biznesiniz üçün nə deməkdir?

Saytınız Next.js və ya React kimi müasir texnologiya ilə qurulubsa, o, böyük ehtimalla serverdə Node.js mühitində işləyir: yəni saytın sürəti və stabilliyi bu təməldən asılıdır. Canlı çat, bildiriş və ya sifariş izləmə kimi real vaxt funksiyaları planlaşdırırsınızsa, Node.js bunun ən sınanmış yollarından biridir. MIT lisenziyalı və pulsuz olduğu üçün layihəyə heç bir əlavə lisenziya xərci gətirmir.

SaytPro bundan necə istifadə edir?

SaytPro-nun qurduğu Next.js əsaslı saytlar studiyanın öz VPS serverlərində Node.js mühitində işləyir: səhifələr server tərəfində render olunur, paket idarəçiliyi və yığılma npm üzərindən aparılır. Node.js prosesləri proses-menecerlə (tətbiqi arxa fonda daim işlək saxlayan alət) idarə olunur ki, sayt fasiləsiz əlçatan qalsın. Əsas biznes məntiqi üçün isə SaytPro Python/Django backend-dən istifadə edir: Node.js burada frontend server qatını daşıyır.

Tez-tez verilən suallar

Node.js JavaScript kodunu brauzerdən kənarda, serverdə işlətməyə imkan verən pulsuz, açıq mənbəli mühitdir (runtime). Ən çox backend API-ləri, real vaxt tətbiqləri (çat, canlı bildiriş) və müasir frontend alətlərinin yığılma prosesi üçün istifadə olunur. 2009-cu ildən mövcuddur və hazırda OpenJS Foundation tərəfindən idarə olunur.

Xeyr, Node.js ayrıca dil deyil: JavaScript dilini serverdə işlədən mühitdir. Dil eyni JavaScript-dir; Node.js ona fayl sistemi, şəbəkə və server imkanları əlavə edir. Buna görə eyni proqramçı həm frontend-i, həm backend-i eyni dildə yaza bilir.

İkisi də serverdə işləyir və hər ikisi ilə keyfiyyətli sayt qurmaq mümkündür. PHP WordPress kimi hazır sistemlərdə geniş yayılıb və ucuz hostinqlərdə asan yerləşir; Node.js isə real vaxt funksiyalarında, çoxlu eyni vaxtlı bağlantıda və müasir JavaScript ekosistemi (Next.js, React) ilə inteqrasiyada daha güclüdür. Seçim layihənin tipindən asılıdır: hər halda üstün olan variant yoxdur.

Hər ikisi geniş yayılmış, sınanmış backend texnologiyasıdır. Node.js real vaxt və yüksək sayda paralel bağlantı tələb edən tətbiqlərdə önə çıxır; Python (xüsusən Django freymvorku ilə) mürəkkəb biznes məntiqi, admin panellər və data emalında güclüdür. Bir layihədə ikisi birlikdə də işlənə bilir: məsələn, frontend server qatı Node.js-də, əsas backend Python-da.

Bəli, Node.js tam pulsuzdur və açıq mənbəlidir: MIT lisenziyası ilə yayılır. Bu lisenziya kommersiya layihələrində məhdudiyyətsiz istifadəyə icazə verir; heç bir abunə və ya lisenziya haqqı yoxdur. Xərc yalnız saytın yerləşdiyi serverə (hostinqə) gedir.

npm (Node Package Manager) Node.js ilə birlikdə gələn paket meneceridir və dünyanın ən böyük hazır kod reyestridir. Proqramçılar oradan milyonlarla pulsuz modulu (məsələn, ödəniş inteqrasiyası və ya forma yoxlaması üçün) layihəyə bir əmrlə əlavə edir. Bu, hazırlanma vaxtını qısaldır və sınanmış kodun təkrar istifadəsinə imkan verir.

Node.js hadisə yönümlü modellə işlədiyi üçün minlərlə istifadəçi ilə eyni anda açıq bağlantı saxlamaq ona az resurs bahasına başa gəlir. WebSocket (server ilə brauzer arasında daimi ikitərəfli əlaqə kanalı) ilə birləşəndə canlı çat, bildiriş və izləmə panelləri minimal gecikmə ilə işləyir. Buna görə çat və canlı xidmət tətbiqlərinin böyük hissəsi Node.js üzərində qurulur.

Saytın kodunu mütləq Node.js-də yazmaq lazım deyil, amma dolayı yolla o, çox güman ki, iştirak edəcək. Next.js və ya React ilə qurulan müasir saytlar serverdə Node.js mühitində işləyir və yığılma prosesi Node.js tələb edir. Sizin üçün praktik nəticə: saytınız müasir texnologiya ilə qurulubsa, server Node.js-i dəstəkləməlidir, bunu texniki tərəfdaşınız idarə edir, sizdən əlavə heç nə tələb olunmur.

LTS (Long Term Support: uzunmüddətli dəstək) Node.js-in uzun müddət təhlükəsizlik yeniləmələri alan stabil versiyalarına deyilir. Belə versiyalar təxminən 30 ay dəstəklənir və istehsalat serverləri üçün məhz LTS tövsiyə olunur. Cüt nömrəli buraxılışlar LTS statusu alır, tək nömrəlilər isə yeni imkanların sınağı üçündür.

Bəli. SaytPro-nun Next.js ilə qurduğu saytlar studiyanın öz VPS serverlərində Node.js mühitində işləyir, paket idarəçiliyi və yığılma npm üzərindən gedir. Əsas backend məntiqi üçün studiya Python/Django-dan istifadə edir; Node.js isə saytın server tərəfində render olunan frontend qatını daşıyır.

Bu texnologiya adətən bunlarla birlikdə işləyir.

React əsaslı, sürətli və SEO dostu saytlar üçün müasir veb freymvork.

  • Freymvork

JavaScript-in üzərinə statik tip sistemi əlavə edən proqramlaşdırma dili.

  • Proqramlaşdırma dili

Milyonlarla saytı işlədən yüksək performanslı veb server və reverse proxy.

  • İnfrastruktur