Biznesə mobil tətbiq lazımdırmı, yoxsa yaxşı mobil sayt bəs edir: qərar üçün 6 sual

Sahibkar görüşə bu cümlə ilə gəlir: "Bizə tətbiq lazımdır, rəqiblərin hamısında var." Sonra məlum olur ki, müştərilərin çoxu şirkəti Instagram-dan tapır, linkə toxunur və ilk gördüyü şey brauzerdə açılan səhifədir. Belə müştəri tətbiq yükləmək üçün mağazaya getmir. Tətbiq hazır olur, App Store-da dayanır, amma satış yenə saytdan və WhatsApp-dan gəlir.

Bəzən isə əksinə olur: biznes illərlə saytla işləyir, halbuki müştərisi hər gün qayıdır və bildiriş gözləyir. Belə biznes üçün mobil tətbiq hazırlanması xərc deyil, gəlirin mənbəyidir. Bu yazıda doğru qərarı verməyə kömək edən 6 sualı, mobil sayt, PWA və nativ tətbiqin müqayisəsini və hər variantın əsl xərcini veririk. Suallar hansı icraçı ilə işləməyinizdən asılı olmayaraq işləyir.

Qısa cavab

Biznesin çoxuna əvvəlcə yaxşı mobil sayt lazımdır: müştəri sizi Google, ChatGPT və Instagram linki ilə tapır və bu yollar brauzerə aparır. Mobil tətbiq o zaman lazımdır ki, müştəri sizə həftədə bir neçə dəfə qayıdır, bildiriş, kamera və ya offline iş tələb olunur və tətbiqin içində saytda olmayan bir fayda var.

Mobil sayt, PWA və nativ tətbiq: fərq nədir?

Üç anlayış tez-tez qarışdırılır, ona görə əvvəlcə adları dəqiqləşdirək.

Mobil sayt telefon ekranına uyğun hazırlanmış adi vebsaytdır. Brauzerdə açılır, yükləmə tələb etmir, Google onu indeksləyir. Bu gün yaxşı hazırlanmış istənilən sayt mobil uyğundur: məsələn, korporativ vebsayt hazırlayanda telefonda yoxlama işin ayrıca mərhələsidir.

PWA (proqressiv veb tətbiq) tətbiq kimi davranan saytdır. İstifadəçi onu telefonun ana ekranına əlavə edir, tam ekranda açılır, bəzi səhifələri internetsiz göstərə bilir. Apple-ın brauzer mühərriki WebKit-in rəsmi bloquna görə, iOS və iPadOS 16.4 versiyasından ana ekrana əlavə olunmuş veb tətbiqlər push bildiriş də ala bilir (WebKit, 2023). PWA mağazadan keçmir.

Nativ tətbiq App Store və Google Play-dən yüklənən proqramdır. Telefonun bütün imkanlarına çıxışı var: kamera, GPS, Bluetooth, fon rejimində iş, ödəniş üçün Apple Pay. Amma hər buraxılış mağazanın yoxlamasından keçir və iki əməliyyat sistemi (iOS və Android) üçün ayrıca dəstək tələb edir.

Kod bilmədən özünüz tətbiq yığmaq istəyirsinizsə, bu başqa yoldur. No-code platformaların imkanlarını və pulsuz tarifin harada bitdiyini pulsuz tətbiq yaratmaq haqqında yazımızda ayrıca təhlil etmişik.

Üç variant bir cədvəldə

Meyar	Mobil sayt	PWA	Nativ tətbiq
Müştəri necə açır	Linkə toxunur, brauzerdə	Linkdən, sonra ana ekrandan	Mağazadan yükləyir
Google və AI axtarışında görünmə	Bəli, səhifələr indekslənir	Bəli, sayt kimi indekslənir	Tətbiqin içi indekslənmir, yalnız mağaza səhifəsi
Push bildiriş	Yox	Bəli, iOS 16.4-dən ana ekrana əlavə olunanda	Bəli, tam
Kamera, GPS, fon rejimi	Məhdud	Qismən	Tam
Mağaza yoxlaması	Yoxdur	Yoxdur	Hər buraxılışda
Mağaza haqqı	Yoxdur	Yoxdur	Apple 99 USD/il, Google Play 25 USD birdəfəlik
Yeniləmə	Dərhal, hamıda	Dərhal, hamıda	Yoxlamadan sonra, istifadəçi yeniləyəndə
Kimə uyğundur	Təqdimat, kataloq, birdəfəlik sifariş	Təkrar sifariş, sadə bildiriş	Gündəlik istifadə, cihaz imkanları

Mağaza haqları rəsmi mənbələrdəndir: Apple Developer Program illik 99 USD (Apple), Google Play developer hesabı birdəfəlik 25 USD (Google Play Console).

Sual 1. Müştəri sizə nə qədər tez-tez qayıdır?

Bu, qərarın ən vacib sualıdır. İnsanlar bir dəfə istifadə edəcəkləri şey üçün tətbiq yükləmirlər. Telefonda yer tutan, giriş istəyən və yenilənən proqram yalnız tez-tez lazım olanda saxlanılır.

Ayda bir dəfədən az qayıdan müştəri üçün, məsələn mebel, təmir, hüquq xidməti və ya tur sifarişində, mobil sayt kifayətdir. Həftədə bir neçə dəfə qayıdan müştəri üçün, məsələn yemək sifarişi, idman zalı, dərs platforması və ya gündəlik alış-veriş, tətbiq və ya PWA mənalıdır. Ortadakı hal, yəni ayda iki-üç dəfə, adətən PWA ilə yaxşı həll olunur.

Öz biznesiniz üçün bunu ölçmək asandır: son 3 ayda eyni müştərinin neçə dəfə sifariş verdiyini sayın. Bu rəqəm 3-dən azdırsa, tətbiq haqqında danışmağa hələ tezdir.

Sual 2. Telefonun hansı imkanı həqiqətən lazımdır?

Tətbiqin saytdan əsl üstünlüyü telefonun cihaz imkanlarına çıxışdır. Siyahını yazın və hər bəndin qarşısında soruşun: bu olmasa, müştəri itirəcəkmi?

• Push bildiriş. Sifariş statusu, rezervasiya xatırlatması, endirim. PWA bunu iOS 16.4-dən sonra verir, amma yalnız istifadəçi saytı ana ekrana əlavə edəndən sonra.
• Offline iş. İnternetsiz də açılmalı məlumat: bilet, sertifikat, dərs materialı. PWA bunun bir hissəsini verir, tam offline iş nativ tətbiqdə daha etibarlıdır.
• Kamera və GPS. Sənəd skan etmək, kuryerin yerini izləmək, yaxınlıqdakı filialı göstərmək.
• Bluetooth və fon rejimi. Fitnes qolbağı, smart cihaz, ekran bağlı olanda işləyən izləmə. Bu, demək olar həmişə nativ tətbiq tələb edir.

Siyahıdan heç biri lazım deyilsə, tətbiq sizə sayt artı mağaza haqqı deməkdir. Müştəriyə operativ cavab vermək məqsəddirsə, çox vaxt WhatsApp və Instagram botu tətbiqdən daha tez nəticə verir.

Sual 3. Yeni müştəri sizi necə tapır?

Yeni müştəri sizi Google axtarışında, Google Xəritədə, ChatGPT kimi AI köməkçilərdə və ya Instagram linkində tapır. Bu yolların hamısı brauzerə, yəni sayta aparır. Tətbiqin içindəki səhifələr Google-da indekslənmir, axtarışda yalnız mağaza səhifəsi görünür.

Yəni tətbiq mövcud müştərini saxlamaq üçündür, yeni müştəri tapmaq üçün deyil. Yeni müştəri axını hələ zəifdirsə, büdcəni əvvəlcə sayta və görünməyə yönəltmək məntiqlidir. AI köməkçiləri biznesinizi tanıyırmı, bunu 10 dəqiqəlik ChatGPT testi ilə özünüz yoxlaya bilərsiniz. Hələ saytınız yoxdursa və yalnız Instagram ilə işləyirsinizsə, vebsayt, yoxsa sosial media sualını tətbiqdən əvvəl həll edin.

Sual 4. Müştəri tətbiqi niyə yükləsin?

Tətbiq hazır olandan sonra ən çətin iş başlayır: onu yükləmək üçün səbəb vermək. "Bizim tətbiqimiz var" səbəb deyil. İşləyən səbəblər konkretdir: ilk sifarişə endirim, toplanan bonus, növbəsiz rezervasiya, yalnız tətbiqdə görünən təklif.

Bu səbəb sadiqlik proqramı formasında qurulursa, tətbiqin yükləməsi özünü doğruldur. Səbəb yoxdursa, tətbiq mağazada qalır və müştəri yenə sayta və ya WhatsApp-a yazır. Qərardan əvvəl bir cümlə yazın: "Müştəri tətbiqi yükləyir, çünki ..." Cümləni tamamlaya bilmirsinizsə, tətbiq hələ erkəndir.

Sual 5. Mobil tətbiqin qiyməti yalnız hazırlanma xərcidirmi?

Yox. Tətbiqin büdcəsi dörd hissədən ibarətdir və onun yalnız birincisi təklifdə adətən görünür.

1. Hazırlanma. Dizayn, ekranlar, server tərəfi, admin panel, iOS və Android versiyaları.
2. Mağaza haqları. Apple Developer Program ildə 99 USD, Google Play birdəfəlik 25 USD. Hesab şirkətin öz adına açılmalıdır ki, tətbiq sizin mülkiyyətinizdə qalsın, eyni məntiqlə domen və hostinq də sizin adınıza qeydiyyata alınmalıdır.
3. Yeniləmə. Apple və Google hər il yeni əməliyyat sistemi buraxır. Tətbiq uyğunlaşdırılmasa, köhnə versiya xəta verməyə başlayır. Bu, birdəfəlik deyil, daimi işdir.
4. Server və dəstək. Tətbiqin məlumatı serverdə saxlanılır, server isə ödənişlidir və baxım tələb edir.

Mobil saytda bu siyahı qısadır. SaytPro-nun açıq qiymət cədvəlinə görə korporativ sayt 1 300 ₼-dən başlayır, domen, ilk il VPS hostinq, SSL və korporativ e-poçt qiymətə daxildir, ikinci ildən hostinq ildə 120 ₼-dir. Bazar qiymətlərinin geniş müqayisəsi Azərbaycanda veb sayt qiyməti yazısındadır.

Ödəniş qəbul edəcəksinizsə, Apple qaydalarının bir detalını bilin. App Store Review Guidelines 3.1.3(e) bəndinə görə tətbiqdən kənarda istifadə olunan fiziki mal və xidmət üçün ödəniş Apple-ın daxili alış sistemi ilə yox, bank kartı və ya Apple Pay ilə alınır (App Store Review Guidelines). Yəni yemək, geyim və ya xidmət satan tətbiq Apple-a alışdan faiz ödəmir, amma kart ödənişini özü qurmalıdır.

Sual 6. Tətbiqin içində saytda olmayan nə olacaq?

Bu sual həm müştəri, həm də Apple üçün vacibdir. App Store Review Guidelines 4.2 bəndi açıq yazır: tətbiq yenidən qablaşdırılmış veb saytdan artıq bir şey təklif etməlidir, əks halda mağazaya qəbul olunmaya bilər. Sadəcə saytı tətbiq qabığına salmaq həm pul itkisidir, həm də rədd riski.

Tətbiqə əsl dəyər verən funksiyalar adətən bunlardır: şəxsi kabinet və sifariş tarixçəsi, bir toxunuşla təkrar sifariş, bonus balansı, rezervasiya və xatırlatma, offline material, cihaz imkanlarından istifadə. Bu funksiyaların siyahısı yazılı olanda tətbiqin həcmi və qiyməti də dəqiq hesablanır. Siyahını tərtib etmək üçün brif şablonundan istifadə edə bilərsiniz, tətbiq üçün də eyni qayda işləyir.

Sahə üzrə nümunələr: kimə nə lazımdır?

• Restoran və kafe. Menyu, ünvan və masa sifarişi üçün mobil sayt kifayətdir. Restoranın daimi müştəriləri həftədə bir neçə dəfə sifariş verirsə və bonus proqramı varsa, tətbiq və ya PWA mənalıdır. Saytın strukturu üçün restoran saytı səhifəsinə baxın.
• Gözəllik salonu. Onlayn rezervasiya və xatırlatma əsas funksiyadır. Bunu PWA bildirişləri və ya WhatsApp xatırlatması ilə həll etmək olar, nativ tətbiq adətən böyük şəbəkə üçündür. Nümunə struktur: gözəllik salonu saytı.
• Onlayn mağaza. Yeni alıcı Google və Instagram-dan gəlir, ona görə ilk addım mağaza saytıdır. Ödəniş sistemi hələ lazım deyilsə, WhatsApp sifarişli mağaza ən sürətli başlanğıcdır. Təkrar alışlar artandan sonra tətbiq sadiq müştərini saxlamaq üçün əlavə olunur.
• Təhsil və idman. Gündəlik istifadə, dərs cədvəli, bildiriş və offline material tətbiqin güclü olduğu yerlərdir. Burada tətbiq çox vaxt ilk gündən özünü doğruldur.

Ən çox işləyən ardıcıllıq: əvvəl sayt, sonra tətbiq

Çox biznes üçün doğru yol mərhələlidir. Əvvəlcə mobil uyğun, sürətli sayt qurulur və müştəri axını yaradılır. Sonra təkrar qayıdan müştərilərin sayı ölçülür. Rəqəm böyüyəndə PWA imkanları əlavə olunur və ya nativ tətbiq hazırlanır. Bu ardıcıllıqda heç nə boşa getmir: tətbiq eyni serverdən, eyni məhsul və sifariş bazasından istifadə edir.

Bunun texniki şərti var: sayt elə qurulmalıdır ki, məlumatı sonra tətbiqə də verə bilsin. SaytPro saytları Next.js ilə və ayrıca admin panellə qurur, ona görə məhsul, xidmət və sifariş məlumatı eyni mənbədən həm sayta, həm də gələcək tətbiqə ötürülə bilir. Onlayn satış planlaşdırırsınızsa, onlayn mağaza hazırlanması mərhələsində bu ehtiyacı əvvəlcədən deyin.

SaytPro bu qərarda necə kömək edir?

SaytPro həm vebsayt, həm də mobil tətbiq hazırlayır. Ona görə sizə hansının lazım olduğunu satış maraqlarına görə yox, yuxarıdakı 6 suala verdiyiniz cavablara görə tövsiyə edirik. Çox vaxt cavab budur: indi sayt, təkrar müştəri artanda tətbiq.

Mobil tətbiqin qiyməti ekranların sayına, funksiyalara, iOS və Android versiyalarına və server tərəfinə görə hesablanır, yazılı təklifdə göstərilir. Sayt üçün başlanğıc qiymətlər açıqdır: landing 800 ₼-dən, korporativ sayt 1 300 ₼-dən, bütün paketlər sayt qiymətləri səhifəsindədir. Hər layihəyə təhvildən sonra 2 ay pulsuz texniki dəstək və zəmanət daxildir, sonrası üçün aylıq texniki dəstək var.

İşin mərhələləri və müddəti sayt hazırlanmasının qrafiki yazısında, imzadan əvvəl yoxlanmalı şərtlər isə müqavilə bələdçisində ətraflı yazılıb.

Tətbiq və ya sayt üçün ekranları əvvəlcə görmək istəyirsinizsə, UI/UX dizayn mərhələsi ayrıca sifariş oluna bilər: prototip hazırlanır, real istifadəçilərə göstərilir, qərar ondan sonra verilir.

Tez-tez verilən suallar

Mobil sayt ilə mobil tətbiq arasında əsas fərq nədir?

Mobil sayt brauzerdə açılır, yükləmə tələb etmir və Google axtarışında görünür. Mobil tətbiq App Store və ya Google Play-dən yüklənir, telefonun kamera, GPS və bildiriş kimi imkanlarından tam istifadə edir, amma tətbiqin içindəki səhifələr Google-da indekslənmir.

PWA nədir və nativ tətbiqi əvəz edə bilərmi?

PWA, yəni proqressiv veb tətbiq, telefonun ana ekranına əlavə olunan və tətbiq kimi açılan saytdır. iOS 16.4-dən sonra iPhone-da da push bildiriş ala bilir. Sadə sifariş, rezervasiya və bildiriş üçün nativ tətbiqi əvəz edir, Bluetooth, fon rejimi və tam offline iş lazım olanda isə əvəz etmir.

Mobil tətbiqi App Store və Google Play-ə yükləmək neçəyədir?

Apple Developer Program ildə 99 USD, Google Play developer hesabı isə birdəfəlik 25 USD-dir. Bu, yalnız mağaza haqqıdır. Tətbiqin hazırlanması, illik yenilənməsi və serveri ayrıca xərcdir.

Kiçik biznesə mobil tətbiq lazımdırmı?

Kiçik biznesin çoxuna əvvəlcə mobil uyğun sayt lazımdır, çünki yeni müştəri Google, AI köməkçiləri və Instagram linki ilə brauzerə gəlir. Tətbiq müştəri həftədə bir neçə dəfə qayıdanda, bildiriş və ya cihaz imkanları lazım olanda və yükləmə üçün aydın səbəb olanda özünü doğruldur.

Saytı sadəcə tətbiqə çevirmək olarmı?

Texniki olaraq olar, amma Apple-ın App Store Review Guidelines 4.2 bəndi yenidən qablaşdırılmış veb saytdan artıq olmayan tətbiqləri qəbul etməyə bilər. Tətbiqdə saytda olmayan fayda olmalıdır: şəxsi kabinet, təkrar sifariş, bonus, bildiriş və ya cihaz imkanları.

Əvvəl sayt, sonra tətbiq hazırlatmaq baha başa gəlmirmi?

Sayt düzgün qurulubsa, yox. Məhsul, xidmət və sifariş məlumatı ayrıca admin paneldə və serverdə saxlanılırsa, sonradan hazırlanan tətbiq eyni məlumatdan istifadə edir və sıfırdan başlamır. Ona görə sayt sifariş edəndə gələcəkdə tətbiq planlaşdırdığınızı icraçıya əvvəlcədən deyin.

SaytPro mobil tətbiq hazırlayırmı?

Bəli. SaytPro Bakıda vebsayt və mobil tətbiq hazırlayan komandadır. Tətbiqin qiyməti funksiyalara, ekran sayına və platformalara görə hesablanır və brifdən sonra yazılı təklifdə verilir. Əvvəlcə 6 sual üzrə qısa məsləhət veririk ki, sayt, PWA və ya nativ tətbiqdən hansının lazım olduğu aydın olsun.

Nəticə

Mobil tətbiq hazırlanması doğru biznes üçün güclü alətdir, səhv biznes üçün isə mağazada dayanan xərcdir. Qərardan əvvəl 6 suala cavab verin: müştəri nə qədər tez-tez qayıdır, telefonun hansı imkanı lazımdır, yeni müştəri sizi necə tapır, tətbiqi niyə yükləyəcək, illik xərc nə qədərdir və tətbiqin içində saytda olmayan nə olacaq. Cavabların çoxu "sayt" deyirsə, əvvəl saytdan başlayın, tətbiqi sonraya saxlayın.

Cavablarınızı bizimlə yoxlamaq istəyirsinizsə, bizə yazın və ya birbaşa sayt sifarişi səhifəsindən müraciət edin: biznesinizə uyğun variantı və yazılı təklifi göndərək.

Mənbələr: Apple Developer Program qeydiyyat səhifəsi; Google Play Console Help, developer hesabının qeydiyyat haqqı; Apple App Store Review Guidelines, bəndlər 3.1.3(e) və 4.2; WebKit blogu, "Web Push for Web Apps on iOS and iPadOS", 16 fevral 2023; SaytPro-nun xidmət və qiymət səhifələri, 10 oktyabr 2026.